Sau những ngày dưới lòng hang lớn nhất thế giới, tôi hiểu rằng hành trình đáng giá nhất không phải là chinh phục một kỳ quan, mà là khám phá lại chính mình, những người đồng hành và mục đích mình đang theo đuổi.
Dr. Phạm Hà – Chủ tịch & CEO LuxGroup
Có những chuyến đi đưa chúng ta đến một nơi mới. Có những chuyến đi cho chúng ta những bức ảnh đẹp. Nhưng hiếm hơn cả là những hành trình khiến ta trở về với một cách nhìn mới về cuộc sống, công việc và chính mình.
Với tôi, Sơn Đoòng là một hành trình như thế.
Sau những ngày xuyên rừng, vượt suối, ngủ dưới lòng đất, đi qua những khoang hang khổng lồ và bước giữa khu rừng nguyên sinh ẩn sâu trong lòng núi, điều tôi mang về không phải cảm giác mình vừa “chinh phục” hang động lớn nhất thế giới.
Ngược lại.
Tôi trở về với sự khiêm nhường.
Và với một câu hỏi tưởng đơn giản nhưng rất khó trả lời: Sau tất cả những gì chúng ta đang chạy theo mỗi ngày, điều gì thực sự đáng giá?
Một giấc mơ không cần phải thực hiện thật nhanh
Sơn Đoòng đã nằm trong danh sách những hành trình tôi muốn thực hiện từ nhiều năm trước. Nhưng đây là một trải nghiệm không thể chỉ quyết định hôm nay rồi lên đường ngày mai. Số lượng người tham gia được giới hạn, yêu cầu thể lực nghiêm túc và việc chuẩn bị cũng là một phần của cuộc thám hiểm. Có những giấc mơ càng phải chờ lâu, khi cơ hội xuất hiện, ta càng hiểu giá trị của nó.
Tôi đến Quảng Bình cùng các Luxers trong chương trình Green Journey của LuxGroup. Sau những ngày cùng đồng nghiệp kết nối với thiên nhiên, văn hóa và cộng đồng địa phương, cơ hội bước tiếp vào Sơn Đoòng xuất hiện. Tôi nhận lời. Nhìn lại, đó không chỉ là quyết định đi thêm một chuyến nữa. Nó giống như việc tiếp tục một hành trình từ bên ngoài vào bên trong: từ một chuyến đi tập thể đến một cuộc đối thoại rất riêng với chính mình.
Từ “chinh phục” đến “được phép bước vào”
Trước đây, tôi cũng thường nói “chinh phục Sơn Đoòng”. Sau khi trải nghiệm, tôi không còn thích hai chữ ấy nữa. Sơn Đoòng đã tồn tại qua hàng triệu năm trước khi chúng ta xuất hiện và sẽ còn ở đó rất lâu sau khi chúng ta rời đi. Một cơn mưa, một dòng nước hay một thay đổi nhỏ của thiên nhiên đều có thể khiến kế hoạch của con người phải điều chỉnh.
Vì thế, tôi không nghĩ mình đã chinh phục Sơn Đoòng. Tôi chỉ may mắn được bước vào, được quan sát và được trở về. Sự thay đổi trong cách dùng một từ cũng là sự thay đổi trong cách nhìn: từ sở hữu sang biết ơn, từ kiểm soát sang tôn trọng, từ “tôi đã làm được” sang “tôi đã được trải nghiệm”. Có lẽ mọi hành trình có giá trị đều bắt đầu từ sự khiêm nhường ấy.
People First hiện lên rõ nhất khi đường đi trở nên khó khăn
Một đoàn thám hiểm có rất ít khách nhưng phía sau là cả một đội ngũ chuyên gia hang động, hướng dẫn viên, kiểm lâm, trợ lý an toàn, đầu bếp và porter. Những người du khách ít nhìn thấy nhất đôi khi lại là những người quyết định chất lượng và sự an toàn của toàn bộ hành trình. Không ai có thể một mình bước qua Sơn Đoòng theo đúng nghĩa của một cuộc thám hiểm có trách nhiệm.
Điều đó khiến tôi nghĩ nhiều về People First, một nguyên tắc chúng tôi luôn nhắc đến tại LuxGroup. Trong doanh nghiệp, khách hàng có thể biết CEO, thương hiệu hay người đứng trên sân khấu. Nhưng trải nghiệm thật sự được tạo ra bởi rất nhiều con người phía sau: người trả lời email, lái xe, chuẩn bị phòng, nấu một món ăn hay giải quyết một tình huống trước khi khách kịp nhận thấy. Đặt con người lên trước không phải khẩu hiệu. Đó là cách một hệ thống vận hành.
Muốn đi xa, phải học cách đi cùng nhau
Trong rừng và trong hang, đi nhanh nhất không đồng nghĩa với đi tốt nhất. Có người khỏe hơn, người thận trọng hơn, người cần thêm vài phút để lấy lại nhịp thở. Nhưng cuối cùng, thành công không được tính bằng việc ai về trước. Thành công là cả đoàn cùng hoàn thành hành trình an toàn.
Doanh nghiệp cũng vậy. Chúng ta thường nói nhiều về tốc độ, tăng trưởng và hiệu suất. Những điều đó quan trọng, nhưng nếu tốc độ của người lãnh đạo vượt quá khả năng hấp thụ của tổ chức, khoảng cách sẽ ngày càng lớn. Một tầm nhìn chỉ có giá trị khi đội ngũ hiểu nó. Một chiến lược chỉ có sức mạnh khi con người tin vào nó. Và một người lãnh đạo không chỉ có trách nhiệm chỉ ra đích đến, mà còn phải tạo ra điều kiện để mọi người muốn và có khả năng cùng đi đến đó.
Chiếc ba lô và nghệ thuật của sự đủ
Trước khi vào rừng, chúng tôi được nhắc phải mang càng gọn càng tốt. Trên một hành trình dài, mỗi món đồ không cần thiết cuối cùng đều trở thành trọng lượng mà chính mình phải trả giá. Tôi bắt đầu nghĩ đến những “chiếc ba lô” mà doanh nghiệp vẫn mang theo: quy trình đã lỗi thời, cuộc họp không tạo ra quyết định, sản phẩm không còn phù hợp, dự án không ai muốn dừng và cả những cái tôi đôi khi lớn hơn mục tiêu chung.
Chúng ta thường đồng nhất phát triển với việc thêm vào: thêm nhân sự, thêm sản phẩm, thêm thị trường, thêm doanh thu. Nhưng trưởng thành đôi khi nằm ở khả năng bỏ bớt. Chiến lược không chỉ là lựa chọn điều gì cần làm; chiến lược còn là sự can đảm quyết định điều gì không cần làm nữa. Muốn đi xa, không thể mang theo tất cả.
Niềm tin không thể được số hóa
Có những đoạn trong Sơn Đoòng, tôi phải đặt niềm tin vào người đang kiểm tra dây an toàn, vào hướng dẫn viên chỉ từng điểm đặt chân và vào người đồng đội đang chờ phía dưới. Khi đó, niềm tin không còn là một khái niệm đẹp trong sách quản trị. Nó trở thành điều kiện để bước tiếp.
Ngày nay, doanh nghiệp đầu tư rất nhiều vào AI, CRM, ERP, dữ liệu và những hệ thống kiểm soát ngày càng tinh vi. Công nghệ chắc chắn giúp chúng ta tốt hơn. Nhưng không một thuật toán nào có thể thay thế niềm tin giữa con người với con người. Khi không có niềm tin, tổ chức phải tăng kiểm soát; càng kiểm soát, càng sinh thêm quy trình và độ trễ. Khi niềm tin đi cùng trách nhiệm, con người được trao quyền để chủ động. Công nghệ có thể kết nối hệ thống. Niềm tin mới kết nối con người.
Delivering Happiness đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ
Hơn hai mươi năm làm du lịch cao cấp khiến tôi từng quen nhìn luxury qua những tiêu chuẩn về phòng suite, du thuyền, ẩm thực hay dịch vụ cá nhân hóa. Sơn Đoòng khiến tôi phải nghĩ lại. Sau những giờ trekking, một cốc nước mát có thể trở thành niềm vui. Sau một ngày dưới lòng hang, một bữa ăn nóng cùng đồng đội có thể đáng nhớ hơn một nhà hàng sang trọng. Và sau những ngày không internet, sự tĩnh lặng trở thành một đặc quyền.
Có lẽ Delivering Happiness cũng không phải lúc nào là tạo ra nhiều hơn. Đôi khi, hạnh phúc đến từ việc hiểu điều gì con người thật sự cần trong đúng thời điểm. Luxury của tương lai có thể không phải nhiều tiện nghi hơn, mà là nhiều thời gian hơn; không phải nhiều kết nối số hơn, mà là những kết nối người với người sâu sắc hơn; không phải sở hữu nhiều hơn, mà là cảm nhận nhiều hơn.
Từ Net Positive đến trách nhiệm để lại một nơi tốt đẹp hơn
Điều khiến Sơn Đoòng trở nên đặc biệt không chỉ là quy mô. Giá trị của nó còn nằm ở cách kỳ quan được tiếp cận với giới hạn và trách nhiệm. Một nơi đẹp không nhất thiết phải đón thật nhiều người. Một tài nguyên có giá trị không đồng nghĩa với việc phải khai thác đến mức tối đa. Đôi khi, biết nói “đủ” chính là một hình thức phát triển cao hơn.
Điều đó rất gần với cách chúng tôi suy nghĩ về mục tiêu Net Positive tại LuxGroup. Du lịch không nên chỉ đặt câu hỏi: chúng ta đưa được bao nhiêu khách đến một điểm đến? Câu hỏi quan trọng hơn là: sau khi khách rời đi, cộng đồng được gì, văn hóa còn gì và thiên nhiên có tốt hơn không? Nếu tăng trưởng hôm nay tạo ra một khoản nợ cho thế hệ mai sau, đó chưa thể gọi là thành công bền vững.
AI có thể cho câu trả lời, nhưng con người phải lựa chọn mục đích
Sơn Đoòng cũng khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn về thời đại AI. Chúng ta đang đứng trước một công nghệ có khả năng giúp doanh nghiệp nhanh hơn, hiệu quả hơn và thông minh hơn rất nhiều. Nhưng càng nhiều thứ có thể được máy móc tối ưu, vai trò của con người càng chuyển về những câu hỏi căn bản hơn: Chúng ta đang tối ưu để làm gì? Tăng trưởng để làm gì? Công nghệ phục vụ ai? Và điều gì chúng ta tuyệt đối không nên đánh đổi?
AI có thể đề xuất con đường ngắn nhất. Nhưng nó không thể thay người lãnh đạo quyết định đích đến nào xứng đáng. AI có thể giúp chúng ta làm đúng một việc nhanh hơn. Nhưng con người vẫn phải chịu trách nhiệm quyết định đó có phải việc đúng để làm hay không. Vì thế, trong thời đại AI, mục đích của tổ chức không trở nên ít quan trọng hơn. Nó trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Từ mục tiêu đến mục đích
Doanh thu, lợi nhuận, thị phần, số lượng khách và hiệu suất đều là những mục tiêu cần thiết. Không có chúng, doanh nghiệp khó tồn tại. Nhưng chúng không thể là lý do cuối cùng để một tổ chức tồn tại. Mục tiêu cho biết chúng ta cần đạt được điều gì; mục đích trả lời tại sao điều đó đáng để đạt được.
Với LuxGroup, điều tôi muốn sau mỗi hành trình không chỉ là một khách hàng hài lòng. Tôi muốn họ hiểu thêm một phần của Việt Nam, gặp được những con người đáng nhớ, trân trọng thiên nhiên hơn và trở về với một cảm xúc tích cực hơn lúc họ đến. Khi mục tiêu kinh doanh kết nối được với mục đích ấy, tăng trưởng không còn là đích đến duy nhất. Nó trở thành nguồn lực để chúng ta tiếp tục tạo ra giá trị cho khách hàng, Luxers, đối tác, cộng đồng và những nơi mình hiện diện.
Đi để trở về khác đi
Khi bước ra khỏi Sơn Đoòng, tôi không mang theo một viên đá, một nhành cây hay bất kỳ thứ gì thuộc về hang động. Tôi mang về những bức ảnh, những người bạn mới, lòng biết ơn dành cho đội ngũ đã đồng hành và một cách nhìn khác về công việc mà mình đã làm hơn hai thập kỷ.
Tôi trở về bớt ám ảnh bởi việc phải đi nhanh và quan tâm hơn đến việc đi đúng. Bớt mong muốn kiểm soát mọi thứ và chú trọng hơn đến sự chuẩn bị. Bớt đặt người lãnh đạo ở trung tâm và đặt con người, mục đích cùng hệ giá trị chung ở trung tâm nhiều hơn.
Có lẽ đó chính là ý nghĩa sâu xa nhất của một hành trình.
Không phải ta đã đi được bao xa.
Mà là ta trở về như thế nào.
Sơn Đoòng vẫn ở đó, nguyên vẹn trong lòng núi, không cần biết ai đã từng bước qua.
Người thay đổi là chúng ta.
Và với tôi, đó cũng là định nghĩa đẹp nhất của du lịch: đi để hiểu hơn, sống sâu hơn và trở về tốt hơn.
Bởi hành trình đáng giá nhất không phải hành trình đưa chúng ta đến một nơi phi thường. Đó là hành trình giúp chúng ta trở về và trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình.
