Góc nhìn chuyên gia của Tiến sĩ Phạm Hà – Phạm Hà, Chủ tịch kiêm CEO LuxGroup
Bước sang năm 2026, du lịch thế giới đang đi qua một ngưỡng chuyển hóa mang tính cấu trúc: từ “ngành công nghiệp dịch chuyển” sang ngành công nghiệp của trải nghiệm và ký ức. Du khách không còn đo giá trị chuyến đi bằng số lượng điểm đến, mức độ sang trọng vật chất hay số bức ảnh check-in, mà bằng chiều sâu cảm xúc, mức độ kết nối và những gì còn đọng lại sau khi hành trình kết thúc.
Đây không phải là một trào lưu nhất thời, mà là hệ quả tất yếu của một thế giới đã đi quá nhanh – và đang học cách chậm lại: chậm để hiểu, chậm để cảm, và chậm để sống có ý nghĩa hơn.
Du lịch dài ngày và triết lý “ở để hiểu”
Một trong những thay đổi căn bản nhất của du lịch 2026 là xu hướng lưu trú dài ngày tại một điểm đến. Du khách ngày nay không muốn “đi cho đủ”, họ muốn ở lại đủ lâu để hiểu vùng đất mình đến.
Du lịch vì thế không còn là một hành vi tiêu dùng thuần túy, mà trở thành một quá trình học hỏi và đồng sáng tạo. Khi du khách cùng người địa phương đi chợ, nấu ăn, tham gia lễ hội, sinh hoạt cộng đồng hay thậm chí lao động bản địa, trải nghiệm ấy không còn nằm trong lịch trình – mà trở thành ký ức sống, thứ không thể sao chép và cũng không thể mua bằng tiền.
Với Việt Nam, đây là cơ hội vàng để phát huy lợi thế văn hóa bản địa và lối sống cộng đồng – những giá trị cốt lõi mà nhiều điểm đến phát triển nóng trên thế giới đã vô tình đánh mất trong quá trình đại trà hóa du lịch.
Điểm đến không phổ biến và giá trị của sự nguyên bản
Sự trỗi dậy của các điểm đến không phổ biến cho thấy du khách đang “bỏ phố tìm quê”, tránh xa sự đông đúc, ồn ào và du lịch đại trà. Họ tìm đến những vùng đất chưa bị chuẩn hóa, nơi mỗi trải nghiệm vẫn còn tính cá nhân, bất ngờ và chân thực.
Việt Nam có hàng trăm điểm đến như vậy – từ miền núi, trung du đến ven biển và đồng bằng. Tuy nhiên, bài toán không nằm ở việc “mở thêm điểm”, mà ở khả năng kể được câu chuyện đủ sâu, đủ bản sắc, để du khách không chỉ đến một lần mà muốn quay lại nhiều lần, mỗi lần với một lớp trải nghiệm mới.
Du lịch chăm sóc sức khỏe: từ spa đến chữa lành toàn diện
Wellness travel đã vượt xa khái niệm spa hay nghỉ dưỡng thụ động. Du khách hiện đại quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần, sự cân bằng nội tâm và cảm giác được sống đúng với chính mình.
Những hành trình kết hợp thiên nhiên, vận động nhẹ, thiền, trải nghiệm văn hóa, lao động bản địa và kết nối cộng đồng đang trở thành lựa chọn ưu tiên. Ở đây, sức khỏe không còn là “dịch vụ”, mà là trạng thái hài hòa giữa thân – tâm – trí, và giữa con người với môi trường sống xung quanh.
Bền vững: từ tuyên ngôn sang hành vi
Du lịch có trách nhiệm đang chuyển từ khẩu hiệu sang hành vi tiêu dùng cụ thể. Du khách sẵn sàng đi chậm hơn, chọn phương tiện ít phát thải hơn và ưu tiên các doanh nghiệp có cam kết rõ ràng với môi trường và cộng đồng.
Việc du lịch đường sắt tại châu Âu tăng trưởng mạnh để thay thế các chặng bay ngắn cho thấy một thực tế quan trọng: bền vững không làm giảm trải nghiệm, mà ngược lại, còn khiến trải nghiệm trở nên sâu sắc, nhiều chiều và đáng nhớ hơn.
Chi tiêu du lịch: phân hóa nhưng không suy giảm giá trị
Áp lực kinh tế toàn cầu khiến một bộ phận du khách thắt chặt chi tiêu, ưu tiên khách sạn tầm trung, tour trọn gói và chương trình khách hàng thân thiết. Tuy nhiên, ở phân khúc cao cấp, mức chi tiêu vẫn duy trì ở mức cao.
Điều đáng chú ý là du khách cao cấp không chi tiền cho sự xa hoa hình thức, mà cho những trải nghiệm độc bản, có câu chuyện, có chiều sâu văn hóa và cảm xúc. Hơn 80% du khách sẵn sàng trả giá cao cho những trải nghiệm “chưa từng có” và “không thể lặp lại”.
Trải nghiệm đa thế hệ và cá nhân hóa ở mức cao
Du lịch gia đình đa thế hệ đang định hình lại cách thiết kế sản phẩm. Một chuyến đi thành công phải dung hòa nhu cầu của nhiều thế hệ – từ trẻ em đến người cao tuổi – đồng thời tạo không gian để các thành viên kết nối thực sự với nhau.
Song song đó, cá nhân hóa không còn là tùy chọn, mà trở thành tiêu chuẩn mặc định. Du khách muốn hành trình phản ánh giá trị sống, sở thích và hành trình nội tâm của chính họ, chứ không phải một kịch bản đóng gói sẵn.
Vietnam Waterways – trục trải nghiệm chiến lược của du lịch Việt Nam
Một lợi thế chiến lược nhưng lâu nay chưa được khai thác đúng tầm của Việt Nam chính là không gian sông – biển. Thực tế cho thấy, hơn 70% các hoạt động tour và trải nghiệm tại Việt Nam liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến du lịch sông biển và hàng hải.
Việt Nam là quốc gia đi lên từ nước: lập làng bên sông, mở cảng ra biển, giao thương bằng thủy lộ. Các trục trải nghiệm như sông Sài Gòn – Mekong, liên vịnh Bắc Bộ với mô hình “ba vịnh – một hành trình” hay trục sông Hồng từ miền núi về Hà Nội rồi ra biển là những hành trình hiếm có trên thế giới.
Du lịch đường thủy cho phép ở lâu hơn, đi chậm hơn, trải nghiệm sâu hơn, đồng thời biến con tàu thành một không gian sống, không gian văn hóa và không gian ký ức.
Làm thế nào để du khách quay lại nhiều lần?
Khả năng quay lại không đến từ quảng bá, mà đến từ trải nghiệm thực chất. Việt Nam cần đồng thời cải thiện bốn trụ cột: chính sách thị thực và kết nối thuận lợi; chất lượng dịch vụ đồng đều; sản phẩm liên tục được làm mới theo mùa và chủ đề; và sự tham gia thực chất của cộng đồng địa phương.
Quan trọng hơn, mỗi lần quay lại, du khách phải tìm thấy một Việt Nam khác – mới mẻ hơn, sâu sắc hơn và giàu cảm xúc hơn.
Lợi thế, điểm nghẽn và chiến lược thị trường ngách
Việt Nam có lợi thế lớn về tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa, ẩm thực và con người thân thiện, cùng chi phí cạnh tranh. Tuy nhiên, các điểm nghẽn vẫn tồn tại: thị thực chưa linh hoạt, sản phẩm thiếu bản sắc vùng miền, nguồn nhân lực chưa theo kịp yêu cầu trải nghiệm cao cấp.
Để bứt phá, cần đi sâu vào các thị trường ngách như khách Trung Đông, với sản phẩm được thiết kế riêng, tôn trọng văn hóa, đảm bảo không gian riêng tư, lưu trú cao cấp và tiêu chuẩn ẩm thực halal nghiêm ngặt.
Kết luận
Du lịch 2026 không còn là cuộc đua về số lượng, mà là hành trình nâng tầm giá trị. Khi Việt Nam biết kể câu chuyện của mình bằng trải nghiệm chân thực, bền vững và giàu cảm xúc – đặc biệt qua trục Vietnam Waterways – mỗi chuyến đi sẽ trở thành một ký ức đáng nhớ.
Và chính những ký ức ấy sẽ kéo du khách quay trở lại, không chỉ một lần, mà nhiều lần trong đời.