Bản đồ đường bay mới mở cửa tương lai, nhưng giá trị nằm ở trải nghiệm và ký ức
Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của du lịch Việt Nam. Sau khi cán mốc gần 21 triệu lượt khách quốc tế năm 2025, ngành du lịch đặt mục tiêu 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026 và 35 triệu lượt vào năm 2030. Đây là những con số đầy tham vọng, phản ánh sự tự tin ngày càng lớn của Việt Nam trong bản đồ du lịch toàn cầu.
Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, câu hỏi trọng tâm không còn là “Việt Nam có đón được bao nhiêu khách?” mà là:
Việt Nam sẽ đón loại khách nào, họ chi tiêu bao nhiêu, và họ mang theo điều gì khi rời đi – ngoài những bức ảnh đẹp?
Theo thống kê, 85,2% khách quốc tế đến Việt Nam bằng đường hàng không. Boeing dự báo Việt Nam sẽ trở thành thị trường hàng không tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á đến năm 2030, với tốc độ trung bình 8,1% mỗi năm. Các đường bay thẳng mới đến châu Âu, Ấn Độ, Trung Đông và Bắc Á đang làm thay đổi căn bản dòng khách, kỳ vọng dịch vụ và chuẩn mực trải nghiệm.
Tiến sĩ Phạm Hà, Founding President & CEO, LuxGroup®, nhận định:
“Bản đồ đường bay đã thay đổi. Nhưng giá trị không tự đi theo máy bay. Giá trị chỉ đến khi điểm đến đủ hấp dẫn để du khách sẵn sàng chi tiêu cao hơn và muốn quay lại.”
Từ tăng trưởng số lượng sang tăng trưởng giá trị
Mục tiêu 35 triệu khách quốc tế năm 2030 chỉ thực sự có ý nghĩa nếu Việt Nam nâng được chi tiêu bình quân. Hiện nay, mức chi tiêu trung bình của khách quốc tế tại Việt Nam vào khoảng 1.200 USD/chuyến, thấp hơn rõ rệt so với Thái Lan (~2.000 USD) và Singapore (~3.000 USD).
Định hướng chiến lược mới của ngành du lịch Việt Nam là chuyển từ “quantity tourism” sang “value tourism”, với mục tiêu 1.500–1.600 USD/khách trung bình. Điều này không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn giảm áp lực lên hạ tầng, tài nguyên và môi trường.
Theo Tiến sĩ Phạm Hà:
“25 hay 35 triệu khách không tự động tạo ra thịnh vượng. Điều tạo ra thịnh vượng là giá trị mà mỗi du khách để lại – bằng chi tiêu, bằng ký ức tích cực và bằng sự quay trở lại.”
Du lịch thời trải nghiệm và ký ức
Du lịch toàn cầu đã bước vào kỷ nguyên trải nghiệm và ký ức. Du khách ngày nay không mua tour hay phòng nghỉ; họ mua cảm xúc, câu chuyện và ý nghĩa cá nhân.
Khách châu Âu tìm kiếm trải nghiệm bản địa chân thực; khách Bắc Âu quan tâm đến bền vững và tác động cộng đồng; khách Ấn Độ coi trọng văn hóa, ẩm thực và nghi lễ; khách Trung Đông đòi hỏi tiêu chuẩn Halal nghiêm ngặt; khách Trung Quốc kỳ vọng sự tiện lợi, công nghệ và dịch vụ đồng bộ.
Điểm chung của các nhóm khách chi tiêu cao là: họ không trả tiền cho sự sao chép và không quay lại nếu trải nghiệm nhạt nhòa.
Vì vậy, du lịch Việt Nam cần chuyển từ “bán dịch vụ” sang thiết kế hành trình trải nghiệm: ẩm thực bản địa, du lịch đêm, nghệ thuật, di sản, wellness, du lịch đường thủy, trải nghiệm cộng đồng – những yếu tố tạo nên ký ức lâu dài.
Muốn đón khách 5 sao, phải có nhân sự 5 sao
Nút thắt lớn nhất của du lịch Việt Nam hiện nay không nằm ở hạ tầng, mà ở con người. Ngành du lịch cần khoảng 40.000 lao động mới mỗi năm, nhưng chỉ đáp ứng được một nửa. Chỉ 43% lao động được đào tạo bài bản, và 70–80% nhân sự tuyến đầu chưa đạt chuẩn ngoại ngữ và kỹ năng dịch vụ.
Tiến sĩ Phạm Hà cảnh báo:
“Du lịch cao cấp không thể vận hành bằng tư duy lao động giá rẻ. Muốn đón khách 5 sao, chúng ta phải đầu tư cho nhân sự 5 sao – từ kỹ năng, văn hóa dịch vụ đến niềm tự hào nghề nghiệp.”
Đào tạo gắn với thực tiễn, chuẩn nghề quốc tế và văn hóa hiếu khách cần trở thành nền móng của chiến lược phát triển.
Kể chuyện bằng văn hóa và hiếu khách
Việt Nam sở hữu lợi thế hiếm có: văn hóa sâu, lịch sử dài và con người hiếu khách. Nhưng lợi thế chỉ trở thành giá trị khi được kể đúng cách.
Khách chi tiêu cao không tìm “luxury hào nhoáng”; họ tìm sự tinh tế trong bản sắc: một tách cà phê đúng nghĩa, một câu chuyện di sản được kể bằng cảm xúc, một bữa ăn phản ánh vùng đất, một nụ cười đúng lúc và chân thành.
“Chúng ta không thiếu câu chuyện. Thứ còn thiếu là cách kể khiến du khách thấy mình là một phần của câu chuyện đó,”
Tiến sĩ Phạm Hà chia sẻ.
Xúc tiến, quảng bá và định vị cao cấp
Trong bối cảnh 69% du khách lên kế hoạch qua nền tảng số, xúc tiến du lịch không còn là quảng bá đại trà mà là định vị chiến lược. Việt Nam cần định vị rõ phân khúc cao cấp, kể câu chuyện nhất quán, dựa trên trải nghiệm thật và cảm xúc thật.
Xúc tiến hiệu quả không phải là chi nhiều tiền, mà là truyền thông đúng giá trị với đúng thị trường.
Vai trò của thể chế và chính sách
Để đạt mục tiêu 25 triệu khách năm 2026 và 35 triệu khách năm 2030, chính sách cần đóng vai trò bệ đỡ: visa linh hoạt, chuẩn hóa Halal và bền vững, quản trị điểm đến, khuyến khích đầu tư vào trải nghiệm giá trị cao và thúc đẩy hợp tác công – tư.
Sự hài lòng của du khách cần trở thành thước đo chính sách, không chỉ là chỉ tiêu tăng trưởng.
Kết luận
Bản đồ đường bay mới đã mở ra cánh cửa lớn cho du lịch Việt Nam. Máy bay đang đến từ Copenhagen, Milan, Bengaluru, Abu Dhabi. Mục tiêu tăng trưởng là khả thi.
Nhưng tương lai của du lịch Việt Nam không được quyết định trên bầu trời, mà ở chất lượng trải nghiệm trên mặt đất.
Như Tiến sĩ Phạm Hà kết luận:
“Du lịch tương lai không đo bằng số người đến, mà bằng số người muốn quay lại. Khi chúng ta làm được điều đó, tiền sẽ tự tìm đến – một cách bền vững và tử tế.”