TS Phạm Hà – Nhà sáng lập, Chủ tịch LuxGroup®
Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới không chỉ đặt ra những mục tiêu lớn, mà quan trọng hơn, đã xác lập một cách tiếp cận mới: chuyển mạnh từ tăng trưởng về số lượng sang chất lượng, chiều sâu và giá trị gia tăng.
Đây chính là sự chuyển đổi mà du lịch Việt Nam cần nhất lúc này.
Năm 2025, Việt Nam đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, vượt mức trước đại dịch. Năm 2026, ngành du lịch hướng tới 25 triệu lượt khách quốc tế và 150 triệu lượt khách nội địa. Những con số này thể hiện sức phục hồi mạnh mẽ, nhưng lượng khách không nên là thước đo duy nhất.
Câu hỏi quan trọng hơn là: Du khách ở lại bao lâu, chi tiêu bao nhiêu, trải nghiệm điều gì và mang theo ấn tượng nào về Việt Nam khi trở về?
Văn hóa phải trở thành giá trị kinh tế
Nghị quyết xác định văn hóa là nền tảng cốt lõi, còn bản sắc và chất lượng trải nghiệm là lợi thế cạnh tranh. Đây là định hướng đúng và rất đáng kỳ vọng.
Việt Nam khó cạnh tranh bằng những khách sạn cao hơn, khu nghỉ dưỡng lớn hơn hay trung tâm mua sắm nhiều hơn. Nhưng chúng ta sở hữu những giá trị không thể sao chép: lịch sử, di sản, ẩm thực, làng nghề, nghệ thuật, những dòng sông và câu chuyện của con người Việt Nam.
Vấn đề là chúng ta đã thực sự biến những tài nguyên ấy thành các sản phẩm du lịch có chiều sâu hay chưa.
Một chuyến đi không nên chỉ đưa du khách đến một địa danh để chụp ảnh. Trải nghiệm phải giúp họ hiểu nơi đó đã hình thành như thế nào, con người sống ra sao và điều gì khiến vùng đất ấy khác biệt.
Khi văn hóa được kể bằng ngôn ngữ của trải nghiệm, nó không chỉ được bảo tồn mà còn có thể tạo sinh kế, việc làm và giá trị kinh tế bền vững cho cộng đồng.
Cơ hội lớn cho du lịch đường thủy
Một điểm rất đáng chú ý trong Nghị quyết là định hướng xây dựng cơ chế cho các mô hình mới như kinh tế đêm, kinh tế ven sông, ven biển và các tổ hợp du lịch – giải trí – văn hóa – thể thao.
Việt Nam có hơn 3.200km bờ biển, hệ thống sông ngòi dày đặc và nhiều đô thị lớn được hình thành bên sông. Tuy nhiên, kinh tế du lịch đường thủy vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.
Sông Sài Gòn, sông Hồng, sông Hương, hệ thống sông Mekong hay các vịnh Hạ Long, Lan Hạ, Nha Trang không chỉ là tuyến giao thông. Mỗi dòng sông là một không gian văn hóa, một kho ký ức và một hành lang kết nối di sản.
Để phát triển du lịch đường thủy, chúng ta không chỉ cần thêm tàu. Điều cần thiết là quy hoạch bến cảng, hạ tầng kết nối, cơ chế cấp phép minh bạch, tiêu chuẩn an toàn, bảo vệ môi trường và những sản phẩm đủ hấp dẫn để du khách sẵn sàng ở lại lâu hơn.
Một hành trình trên sông có thể kết nối ẩm thực, nghệ thuật, lịch sử, âm nhạc, kiến trúc và đời sống bản địa. Khi đó, chiếc tàu không đơn thuần là phương tiện vận chuyển mà trở thành một điểm đến văn hóa di động.
Doanh nghiệp phải là lực lượng tiên phong
Nghị quyết khẳng định phát triển du lịch là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị; doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; người dân là chủ thể tham gia và thụ hưởng.
Doanh nghiệp du lịch vì thế không thể chỉ chờ chính sách hoặc tiếp tục khai thác những sản phẩm cũ. Chúng ta phải đầu tư vào sáng tạo, công nghệ, con người, quản trị xanh và năng lực kể chuyện.
Chuyển đổi số cũng không chỉ có nghĩa là bán phòng hay bán tour trực tuyến. Công nghệ và trí tuệ nhân tạo cần được sử dụng để hiểu khách hàng, cá nhân hóa hành trình, dự báo nhu cầu, quản trị dòng khách, tiết kiệm năng lượng và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Nhưng công nghệ không thể thay thế sự hiếu khách. Du lịch vẫn là ngành kinh doanh của cảm xúc và con người. Công nghệ giúp hành trình thuận tiện hơn; văn hóa và sự chăm sóc chân thành mới khiến hành trình trở nên đáng nhớ.
Khách chi tiêu cao cần trải nghiệm xứng đáng
Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, đạt tổng thu 80-90 tỷ USD và đóng góp trực tiếp 10-12% GDP. Trọng tâm là nhóm khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày.
Muốn thu hút nhóm khách này, chúng ta không thể chỉ tăng giá. Giá trị phải được tạo ra từ sự độc đáo, chất lượng, tính cá nhân hóa và khả năng tiếp cận những trải nghiệm không thể sản xuất hàng loạt.
Du khách cao cấp ngày nay không nhất thiết tìm kiếm sự hào nhoáng. Họ sẵn sàng chi trả cho thời gian, không gian riêng, thiên nhiên nguyên bản, tay nghề thủ công, ẩm thực bản địa và những câu chuyện chân thực.
Xa xỉ trong du lịch hiện đại không chỉ là “hardware” – cơ sở vật chất – mà còn là “heartware”: sự hiện diện, tinh tế và chăm sóc xuất phát từ trái tim.
Từ tài nguyên thành di sản sống
Nghị quyết 26-NQ/TW mở ra một tầm nhìn lớn cho du lịch Việt Nam. Nhưng từ nghị quyết đến kết quả thực tế cần những chương trình hành động cụ thể, trách nhiệm rõ ràng và sự phối hợp thực chất giữa Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và cộng đồng.
Việt Nam đã có tài nguyên. Điều còn thiếu là khả năng kết nối các tài nguyên ấy thành sản phẩm khác biệt, có thương hiệu và có sức cạnh tranh quốc tế.
Chúng ta không nhất thiết phải trở thành điểm đến lớn nhất. Nhưng Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những điểm đến tốt nhất châu Á: giàu bản sắc, xanh, thông minh, hiếu khách và đáng nhớ.
Đã đến lúc du lịch Việt Nam không chỉ đếm số người đến, mà phải đo được giá trị họ để lại và những ký ức họ mang đi.
Đó mới là con đường để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
