Lợi nhuận cho doanh nghiệp khả năng tồn tại. Nhưng cách tạo ra lợi nhuận mới cho thấy doanh nghiệp muốn trở thành ai. Với nhà sáng lập LuxGroup Phạm Hà, câu trả lời nằm ở trách nhiệm với người lao động, cộng đồng và những vùng đất mình đi qua.
Đầu tháng 10/2026, ông Phạm Hà cùng nhân viên đến Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương hiến máu. Trong chiếc áo đồng phục xám ghi, Chủ tịch kiêm CEO LuxGroup xếp hàng chờ đến lượt.
Một nghĩa cử đẹp có thể kể trong vài dòng. Còn lòng trắc ẩn của một doanh nhân phải được nhìn trong những lựa chọn khó hơn: khi doanh thu cạn đi, làm sao giữ sinh kế cho nhân viên? Khi đưa khách đến một vùng đất, người dân ở đó nhận được gì? Khi đầu tư một con tàu, doanh nghiệp sẽ để lại điều gì cho dòng sông, vùng vịnh?
“Lãnh đạo là phụng sự bằng sự tử tế”, ông Hà nói. Với người làm kinh doanh, sự tử tế ấy cần đi qua những phép tính.
Khi lòng trắc ẩn gặp bài toán sống còn
Đại dịch Covid-19 khiến thị trường khách quốc tế gần như đóng băng. Với LuxGroup, đó không chỉ là sự sụt giảm doanh thu. Đằng sau mỗi tour bị hủy là công việc của hướng dẫn viên, thuyền viên, nhân viên điều hành và nhiều gia đình trông vào thu nhập của họ.
Doanh nghiệp chuyển hướng sang khách nội địa cao cấp, điều chỉnh sản phẩm và cách vận hành. Ông Hà hiểu rằng muốn giữ người, trước hết phải giữ cho doanh nghiệp còn khả năng hoạt động. Mong muốn sẻ chia phải được nâng đỡ bằng khách hàng, dòng tiền và những quyết định kịp thời.
Bởi vậy, ông không xem lợi nhuận là điều đối lập với lòng trắc ẩn. Lợi nhuận trả lương, tạo nguồn lực đào tạo, giúp doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng và thực hiện cam kết với cộng đồng. Điều ông đặt câu hỏi là lợi nhuận được tạo ra bằng cách nào, và ai phải gánh chi phí để có được nó?
Một doanh nghiệp có thể tăng trưởng trong ngắn hạn bằng cách ép sức người lao động, chuyển rủi ro sang đối tác hoặc để môi trường chịu tổn hại. Nhưng khi ấy, những con số đẹp trên báo cáo chưa kể hết câu chuyện.
Giấc mơ đi qua bốn thập niên
Năm 1985, cậu bé Phạm Hà, khi ấy 10 tuổi, đi tàu biển từ Hải Phòng qua Đà Nẵng, Nha Trang tới Sài Gòn. Trên hành trình ấy, biển mở ra trước mắt cậu không chỉ như một cảnh quan, mà như một con đường nối những miền đất và những câu chuyện Việt Nam.
Sau này, ông giảng dạy ngoại ngữ, làm phiên dịch rồi hướng dẫn viên du lịch. Những cuộc trò chuyện với du khách quốc tế khiến ông nhận ra: cảnh đẹp có thể đưa người ta đến Việt Nam, nhưng lịch sử, nghệ thuật và con người mới giúp họ hiểu vì sao nơi này đáng nhớ.
Năm 2005, ông thành lập Luxury Travel, tiền thân của LuxGroup. Song giấc mơ về những hải trình mang bản sắc Việt không thành hình ngay. Khoảng 30 năm sau chuyến tàu tuổi thơ, ông mới có những sản phẩm du thuyền ở Hạ Long và Nha Trang. Hơn 40 năm sau, hành trình ấy mới đến sông Sài Gòn với Amiral Cruises.
Mỗi con tàu mang theo một lát cắt lịch sử. Emperor Cruises gợi nhắc đời sống và nghệ thuật thời vua Bảo Đại. Heritage Bình Chuẩn tri ân doanh chủ Bạch Thái Bưởi cùng khát vọng “người Nam đi tàu Nam”. Amiral Cruises lấy cảm hứng từ con tàu gắn với hành trình Nguyễn Tất Thành rời bến Nhà Rồng năm 1911. Trên Heritage Bình Chuẩn, tranh Phạm Lực đưa ký ức Việt Nam vào không gian trải nghiệm.
Từ một chuyến đi của cậu bé năm 1985, ông Hà nuôi tầm nhìn Vietnam Waterways: một đội tàu đóng tại Việt Nam, treo cờ Việt Nam, đi dọc bờ biển, kết nối các tuyến cận duyên và từng bước tiến vào những cửa sông ở hai đầu đất nước. Đó là khát vọng lớn, nhưng cũng là một bài toán rất thực: phải có tàu phù hợp, người làm nghề giỏi, sản phẩm có sức sống và khả năng vận hành bền vững.
Sự tử tế phải đến được với con người
Ông Hà cho rằng trải nghiệm cao cấp bắt đầu từ việc hiểu khách hàng. Có người cần một khoảng lặng. Có người muốn chạm vào lịch sử, hội họa, ẩm thực. Có gia đình chỉ mong được ở bên nhau mà không phải vội vàng theo một lịch trình dày đặc.
Hiểu những mong muốn ấy đòi hỏi người làm nghề biết lắng nghe và đủ khả năng chăm sóc từng chi tiết. Vì vậy, lời hứa mang lại hạnh phúc cho du khách cũng đặt ra trách nhiệm đối với nhân viên: họ cần được đào tạo, có cơ hội phát triển và được đối xử công bằng.
Trách nhiệm ấy còn đi xa hơn đội ngũ LuxGroup. Người dân địa phương gìn giữ nhiều điều làm nên sức hấp dẫn của điểm đến. Nếu họ đứng ngoài lợi ích mà du lịch tạo ra, sự phát triển ấy sẽ thiếu một nền tảng quan trọng.
Bên cạnh hoạt động hỗ trợ nước sinh hoạt tại Lũng Thầu, Hà Giang, LuxGroup còn tham gia chương trình nước sạch học đường ở Rào Con, Quảng Trị. Với trẻ em, nước sạch hiện diện trong những việc căn bản mỗi ngày: uống nước, rửa tay, học tập trong điều kiện vệ sinh tốt hơn. Một đóng góp cho cộng đồng có ý nghĩa trước hết ở nhu cầu mà nó đáp ứng.
Sau mỗi chuyến đi, điểm đến còn lại gì?
Sau bão Yagi năm 2024, ông Hà cùng đội ngũ tham gia thu gom rác tại vịnh Hạ Long. Nhưng bảo vệ một điểm đến không thể chỉ bắt đầu sau thiên tai. Nó cần hiện diện trong cách chọn đối tác, quản lý chất thải, thiết kế hành trình và sử dụng tài nguyên hằng ngày.
Năm 2025, Lux Travel DMC, thành viên của LuxGroup, đạt chứng nhận Travelife Certified về du lịch bền vững. Tập đoàn cũng đặt mục tiêu hướng tới tác động tích cực ròng vào năm 2030. Những định hướng đó cần tiếp tục được chứng minh bằng kết quả đo lường được: môi trường được cải thiện ra sao, người lao động và cộng đồng được hưởng lợi thế nào.
Với ông Hà, thiên nhiên và di sản là nền tảng để du lịch tạo ra giá trị lâu dài. Một vùng vịnh bị tổn thương, một cộng đồng bị bỏ lại phía sau cuối cùng cũng sẽ làm nghèo đi chính trải nghiệm mà doanh nghiệp muốn trao cho du khách.
Lòng trắc ẩn của người doanh nhân vì thế không chỉ nằm trong một buổi hiến máu hay một chuyến thiện nguyện. Nó nằm trong những ngày phải cân đối tiền lương, lựa chọn một khoản đầu tư, quyết định cách chia sẻ thành quả và tự hỏi: sau khi doanh nghiệp đi qua, con người và vùng đất ấy có tốt hơn không?
