Trong nền kinh tế tri thức, giá trị không còn nằm chủ yếu ở tài nguyên vật chất mà ở khả năng kể chuyện, thiết kế trải nghiệm và xây dựng bản sắc. Khi thế giới bước vào giai đoạn “tiêu dùng ý nghĩa”, di sản – vốn được xem là quá khứ – đang trở thành nguồn vốn chiến lược cho tương lai.
Tại Việt Nam, LuxGroup® là một trong những doanh nghiệp tiên phong lựa chọn con đường phát triển dựa trên kinh tế di sản và du lịch kể chuyện văn hóa.
Từ tài nguyên cứng đến “vốn mềm”
Trong nhiều thập kỷ, tăng trưởng du lịch Việt Nam dựa nhiều vào cảnh quan thiên nhiên và lợi thế chi phí. Tuy nhiên, khi cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, lợi thế đó không còn đủ bền vững.
Tiến sĩ Phạm Hà, Founding President & CEO, LuxGroup®, nhìn nhận:
“Nếu tài nguyên thiên nhiên là vốn trời cho, thì văn hóa và di sản là vốn nội sinh. Vốn nội sinh mới là nền tảng tạo nên lợi thế cạnh tranh dài hạn cho quốc gia.”
Theo ông, sự khác biệt không đến từ số lượng phòng nghỉ hay quy mô đội tàu, mà đến từ câu chuyện được kể trên mỗi hành trình.
Đó là lý do LuxGroup® không chọn chiến lược đại trà, mà theo đuổi phân khúc du lịch hạng sang gắn với chiều sâu văn hóa.
Du lịch kể chuyện: Khi hành trình trở thành không gian văn hóa
Trong mô hình của LuxGroup®, mỗi sản phẩm du lịch là một “sân khấu” nơi di sản được tái hiện và tái định nghĩa.
Trên các du thuyền thuộc hệ sinh thái như Heritage Cruises®, Emperor Cruises® hay dự án chiến lược Amiral Cruises for Presidents®, di sản không xuất hiện dưới dạng trưng bày tĩnh tại, mà được tích hợp vào toàn bộ trải nghiệm:
- Thiết kế nội thất lấy cảm hứng từ mỹ học Đông Dương và kiến trúc Việt.
- Ẩm thực tái hiện văn hóa vùng miền và nghệ thuật ẩm thực cung đình.
- Câu chuyện lịch sử được kể thông qua nghệ thuật, âm nhạc và diễn xướng.
- Hành trình gắn với sông nước – nơi hình thành nền văn minh Việt suốt 4.000 năm.
Tiến sĩ Phạm Hà chia sẻ:
“Chúng tôi không bán dịch vụ lưu trú. Chúng tôi thiết kế những hành trình cảm xúc. Khách hàng cao cấp ngày nay không tìm kiếm sự xa xỉ phô trương, mà tìm kiếm ý nghĩa và kết nối.”
Theo ông, “Luxury is Culture – Delivering Happiness” không chỉ là khẩu hiệu thương hiệu, mà là định hướng chiến lược.
Chuyển hóa di sản: Từ bảo tồn sang kinh tế sáng tạo
Một trong những vấn đề lớn của kinh tế di sản là làm sao tránh thương mại hóa hời hợt. LuxGroup® lựa chọn cách tiếp cận dựa trên nguyên tắc: bảo tồn thông qua sử dụng có trách nhiệm.
Doanh nghiệp này đầu tư vào nghệ thuật, mỹ thuật và không gian sáng tạo, đưa tác phẩm nghệ thuật vào du thuyền, khách sạn, nhà hàng như một phần của trải nghiệm sống.
Di sản không còn là “vật trưng bày”, mà trở thành:
- Tài sản thương hiệu.
- Nội dung truyền thông.
- Nguồn cảm hứng thiết kế.
- Giá trị gia tăng cho sản phẩm.
“Di sản chỉ thực sự sống khi được đưa vào đời sống kinh tế một cách sáng tạo. Nếu chỉ bảo tồn mà không chuyển hóa, di sản sẽ trở thành ký ức đóng khung,” ông Phạm Hà nói.
Định vị quốc gia thông qua kinh tế bản sắc
Trên thế giới, nhiều quốc gia đã thành công khi biến văn hóa thành lợi thế cạnh tranh: Nhật Bản với tinh thần tối giản, Ý với di sản nghệ thuật, Hàn Quốc với làn sóng văn hóa đại chúng.
LuxGroup® đặt mục tiêu góp phần vào quá trình định vị Việt Nam như một điểm đến của di sản sống và trải nghiệm sâu sắc.
Tầm nhìn Vietnam Waterways® 2045 mà doanh nghiệp theo đuổi không chỉ là mở rộng đội tàu, mà là tái định vị sông và biển Việt Nam như nền tảng của một nền văn minh nước – nơi lịch sử, nghệ thuật và kinh tế giao thoa.
“Muốn Việt Nam vươn tầm, chúng ta không thể chỉ xuất khẩu hàng hóa. Chúng ta phải xuất khẩu câu chuyện và giá trị văn hóa. Du lịch là ngành công nghiệp kể chuyện của quốc gia,” ông Phạm Hà nhấn mạnh.
Kinh tế di sản và trách nhiệm ESG
Điểm đáng chú ý trong chiến lược của LuxGroup® là sự gắn kết giữa kinh tế di sản và phát triển bền vững.
Triết lý 8P (Passion, Purpose, People, Planet, Profit, Place, Partnership, Prosperity) được doanh nghiệp xác lập như khung giá trị cốt lõi. Trong đó, “Place” – nơi chốn và bản sắc – giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc kinh doanh.
Việc đầu tư vào di sản không chỉ tạo doanh thu, mà còn:
- Tạo việc làm cho cộng đồng địa phương.
- Khuyến khích bảo tồn văn hóa truyền thống.
- Thúc đẩy nhận thức về môi trường và trách nhiệm xã hội.
Theo ông Phạm Hà:
“Lợi nhuận là điều kiện để tồn tại, nhưng bản sắc và trách nhiệm mới là nền tảng để phát triển bền vững. Khi doanh nghiệp phụng sự văn hóa và cộng đồng, giá trị kinh tế sẽ đến một cách tự nhiên.”
Bài toán dài hạn của doanh nhân Việt
Câu chuyện của LuxGroup® đặt ra một vấn đề lớn hơn: liệu doanh nghiệp Việt có thể nhìn di sản như tài sản chiến lược thay vì chi phí bảo tồn?
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mô hình tăng trưởng chất lượng cao, kinh tế sáng tạo và công nghiệp văn hóa được xem là trụ cột mới. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi:
- Tư duy dài hạn thay vì lợi nhuận ngắn hạn.
- Đầu tư vào thiết kế, sáng tạo và nội dung.
- Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
- Kết nối giữa doanh nghiệp – nghệ sĩ – cộng đồng – nhà nước.
LuxGroup® cho thấy một cách tiếp cận: doanh nhân không chỉ là người tạo lợi nhuận, mà là người kiến tạo hệ sinh thái văn hóa.
“Một dân tộc biết trân trọng và chuyển hóa di sản bằng trí tuệ sẽ không bao giờ nghèo. Di sản là ký ức của quá khứ, nhưng cũng là lợi thế cạnh tranh của tương lai,” Tiến sĩ Phạm Hà khẳng định.
Từ ký ức đến tương lai
Trong hành trình phát triển của Việt Nam, có lẽ thách thức lớn nhất không phải là thiếu tài nguyên, mà là thiếu niềm tin vào giá trị của chính mình.
Khi di sản được nhìn nhận như nguồn vốn, và văn hóa trở thành động lực tăng trưởng, kinh tế không chỉ là câu chuyện của con số, mà là câu chuyện của bản sắc và khát vọng.
LuxGroup® đang thử nghiệm một mô hình phát triển dựa trên niềm tin đó: nơi mỗi chuyến đi là một câu chuyện, mỗi con tàu là một không gian văn hóa, và mỗi trải nghiệm là một bước chuyển hóa ký ức thành tương lai.
Và có lẽ, như lời của người đứng đầu doanh nghiệp này:
“Chúng ta không chỉ xây dựng một tập đoàn du lịch. Chúng ta đang góp phần kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ của thời đại.”