TS. PHẠM HÀ
Nhà sáng lập kiêm CEO LuxGroup®
Chủ tịch Lux Cruises Group®
Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Xanh Việt Nam
Tôi sinh ra ở Hải Dương — miền quê nay mang một hình hài hành chính mới cùng thành phố Hải Phòng — giữa những cánh đồng, con đường làng và một tuổi thơ chưa từng biết thế giới rộng lớn đến nhường nào.
Ngày ấy, từ quê lên Hà Nội không đơn giản là thay đổi nơi ở. Đó là bước qua một đường biên vô hình: từ làng quê đến đô thị, từ quen thuộc đến xa lạ, từ vòng tay gia đình đến cuộc đời phải tự mình quyết định.
Tôi lên Hà Nội học với hành trang không có gì đáng kể ngoài vài bộ quần áo, sự kỳ vọng của gia đình và một khát vọng rất khó gọi tên. Tôi chưa biết mình sẽ trở thành ai. Tôi chỉ biết một điều: nếu đã rời quê, tôi không thể trở về với chính con người của ngày ra đi.
Hà Nội và bài học đầu tiên về khoảng cách
Với thế hệ chúng tôi, Hà Nội từng là một thế giới khác.
Khoảng cách giữa quê và phố không chỉ được đo bằng số cây số. Nó hiện diện trong giọng nói, quần áo, cách giao tiếp, vốn sống và cả sự tự tin. Những điều rất bình thường với một người sinh ra ở thành phố đôi khi lại là trải nghiệm đầu tiên của một chàng trai tỉnh lẻ.
Người thành phố biết đường. Tôi phải hỏi.
Người khác có sẵn quan hệ. Tôi phải tự xây dựng.
Người khác nói ngoại ngữ tự nhiên. Tôi phải học từng từ, luyện từng âm và sửa từng lỗi phát âm.
Người khác có thể thất bại rồi trở về nhà nghỉ ngơi. Tôi hiểu rằng mình không có nhiều đường lùi.
Nhưng chính cảm giác thiếu thốn ấy đã trở thành một người thầy nghiêm khắc. Nó dạy tôi rằng xuất phát điểm không phải là bản án. Khoảng cách không phải để mặc cảm, mà để đo quãng đường mình cần đi.
Tôi không thể lựa chọn nơi mình sinh ra, nhưng tôi có thể lựa chọn con người mình sẽ trở thành.
Ngoại ngữ mở cánh cửa đầu tiên
Tôi chọn học tại Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, với tiếng Pháp và tiếng Anh.
Đó không chỉ là lựa chọn nghề nghiệp. Với tôi, ngoại ngữ là một tấm hộ chiếu tinh thần.
Mỗi ngôn ngữ mở ra một cách nhìn mới về thế giới. Tiếng Pháp đưa tôi đến với chiều sâu của văn hóa, nghệ thuật, lịch sử và sự tinh tế. Tiếng Anh mở cánh cửa rộng hơn đến tri thức, kinh doanh và thế giới toàn cầu.
Từ một chàng trai quê còn e dè trước thành phố, tôi trở thành giảng viên tiếng Pháp, rồi phiên dịch viên và hướng dẫn viên du lịch. Tôi bắt đầu đi nhiều hơn, gặp gỡ nhiều hơn và lắng nghe những vị khách đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau.
Những chuyến đi dạy tôi một điều quan trọng: ngoại ngữ giúp chúng ta nói chuyện với thế giới, nhưng văn hóa mới giúp thế giới nhớ đến chúng ta.
Tôi có thể giới thiệu một thắng cảnh bằng tiếng Pháp hay tiếng Anh, nhưng điều khiến du khách rung động không phải là vốn từ của người hướng dẫn. Đó là linh hồn của vùng đất, câu chuyện của con người và cách chúng ta trao đi niềm tự hào về quê hương mình.
Chính từ những ngày làm hướng dẫn viên, tôi bắt đầu nhìn thấy một con đường khác: du lịch không chỉ là đưa khách từ nơi này đến nơi khác. Du lịch là nghệ thuật kể chuyện về một quốc gia. Du lịch có thể tạo việc làm, bảo tồn di sản, kết nối các nền văn hóa và mang lại hạnh phúc.
Hạt giống của LuxGroup® đã được gieo từ những ngày ấy.
Khi tri thức phải trở thành năng lực kinh doanh
Ngoại ngữ giúp tôi mở cửa. Nhưng để xây dựng một doanh nghiệp, tôi cần nhiều hơn niềm đam mê và khả năng giao tiếp.
Tôi tiếp tục học Quản trị Kinh doanh tại Đại học Kinh tế Quốc dân. Nếu ngoại ngữ cho tôi đôi cánh, quản trị kinh doanh cho tôi bản đồ.
Tôi học cách đọc thị trường, quản trị tài chính, xây dựng tổ chức và biến một ý tưởng thành mô hình có khả năng tồn tại. Tôi hiểu rằng một doanh nhân không thể chỉ biết mơ. Giấc mơ phải được chuyển hóa thành chiến lược; chiến lược phải trở thành kế hoạch; kế hoạch phải có con người thực hiện; và mọi nỗ lực cuối cùng phải tạo ra giá trị thực sự cho khách hàng.
Năm 2005, Luxury Travel được thành lập.
Tôi không có một gia sản lớn để thừa kế. Không có hệ thống sẵn có để tiếp quản. Không có con đường được trải trước. Doanh nghiệp bắt đầu bằng những gì tôi có: vốn ngoại ngữ, kinh nghiệm làm du lịch, sự am hiểu khách hàng và niềm tin rằng Việt Nam xứng đáng có một thương hiệu du lịch sang trọng của chính người Việt.
Chúng tôi không bán sự xa hoa.
Chúng tôi kiến tạo những trải nghiệm có chiều sâu văn hóa, mang tính cá nhân và được phục vụ bằng trái tim.
Từ một doanh nghiệp nhỏ, hành trình ấy dần phát triển thành LuxGroup® — một House of Small Giants, ngôi nhà của những người khổng lồ nhỏ bé. Chúng tôi không theo đuổi mục tiêu trở thành tập đoàn lớn nhất. Chúng tôi muốn trở thành tập đoàn tốt nhất trong từng lĩnh vực mình lựa chọn.
Bởi tôi luôn tin rằng:
Luxury is Culture®.
Và sang trọng đích thực không chỉ nằm ở phần cứng. Nó nằm trong “heartware” — sự hiện diện, thấu hiểu, tinh tế và chân thành dành cho con người.
Từ Hải Dương đến Harvard
Nhiều năm sau ngày rời quê, tôi tiếp tục hành trình học tập tại Harvard University và Harvard Business School.
Khi đứng trước những công trình mang tính biểu tượng của Harvard, tôi không chỉ nhìn thấy một trường đại học danh tiếng. Tôi nhìn thấy toàn bộ quãng đường mình đã đi qua.
Từ một miền quê Hải Dương.
Đến Hà Nội học ngoại ngữ.
Từ giảng đường đến những chuyến dẫn khách.
Từ hướng dẫn viên đến doanh nhân.
Từ một công ty nhỏ đến một hệ sinh thái du lịch, du thuyền, khách sạn, ẩm thực, nghệ thuật và trải nghiệm sang trọng mang bản sắc Việt Nam.
Harvard không phải là vạch đích. Harvard nhắc tôi rằng càng đi xa, con người càng phải học sâu hơn; càng có trách nhiệm, càng phải khiêm nhường hơn.
Ở đó, tôi học thêm về lãnh đạo, chiến lược, tài chính, đàm phán, phát triển bền vững và quản trị hạnh phúc. Nhưng bài học lớn nhất không nằm trong bất kỳ một môn học nào.
Đó là câu hỏi:
Tri thức này sẽ được dùng để làm gì?
Nếu học chỉ để có thêm một dòng trong hồ sơ, tri thức ấy quá nhỏ.
Nếu thành công chỉ để chứng minh mình hơn người khác, thành công ấy quá hẹp.
Nếu doanh nghiệp chỉ tạo ra lợi nhuận mà không làm cho nhân viên hạnh phúc hơn, khách hàng được phục vụ tốt hơn, cộng đồng thịnh vượng hơn và di sản được gìn giữ tốt hơn, doanh nghiệp ấy chưa hoàn thành sứ mệnh.
Tôi học để quay về phụng sự tốt hơn.
Tôi đi xa để hiểu Việt Nam sâu sắc hơn.
Tôi tiếp cận tri thức toàn cầu để kể câu chuyện Việt Nam bằng một tầm vóc mới.
Chúng tôi không sinh ra ở vạch đích
Người tỉnh lẻ thường mang trong mình một nỗi sợ: sợ đi xa nhiều năm mà chưa làm được điều gì có ý nghĩa.
Nỗi sợ ấy từng khiến chúng tôi làm việc nhiều hơn, học nhiều hơn và ít cho phép mình bỏ cuộc. Nhưng theo thời gian, tôi hiểu rằng động lực bền vững nhất không phải là nỗi sợ bị coi thường. Đó là khát vọng tạo ra giá trị.
Tôi không còn học để “bằng bạn, bằng bè”.
Tôi học để ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua.
Tôi không xây dựng doanh nghiệp để chứng minh một người tỉnh lẻ cũng có thể thành công.
Tôi xây dựng doanh nghiệp để chứng minh người Việt Nam có thể tạo ra những thương hiệu sang trọng mang bản sắc Việt, đủ tiêu chuẩn phục vụ thế giới nhưng không đánh mất tâm hồn dân tộc.
Chúng tôi không sinh ra ở vạch đích. Có những năm tháng, tôi còn không biết vạch đích nằm ở đâu.
Nhưng tôi đã không đứng yên.
Có những cánh cửa không mở ra ngay. Tôi tiếp tục gõ.
Có những con đường chưa tồn tại. Tôi tự mở đường.
Có những thất bại khiến mình nghi ngờ chính mình. Tôi học, điều chỉnh và bước tiếp.
Bởi cuộc đời không thưởng cho người xuất phát gần đích nhất. Cuộc đời thường trao cơ hội cho người đủ kiên định để tiếp tục đi khi đích đến còn chưa hiện rõ.
Đi xa không phải để rời bỏ quê hương
Ngày hôm nay, Hải Dương và Hải Phòng đã bước vào một chương phát triển mới. Những con đường lớn hơn, những cây cầu mới, những khu công nghiệp, cảng biển và đô thị hiện đại đang thay đổi diện mạo vùng đất.
Khoảng cách giữa quê và thành phố không còn như trước.
Một người trẻ ở làng quê hôm nay có thể học với giáo sư quốc tế qua Internet, làm việc cho doanh nghiệp toàn cầu và xây dựng một công ty ngay trên chính quê hương mình.
Nhưng tôi mong rằng khi điều kiện sống tốt hơn, tinh thần vượt khó của những thế hệ trước không biến mất.
Đừng mặc cảm vì mình sinh ra ở một nơi nhỏ.
Nhưng cũng đừng tự mãn chỉ vì quê hương mình đang trở nên lớn hơn.
Một vùng đất có thể được mở rộng bằng địa giới. Một con người chỉ thực sự lớn lên khi mở rộng trí tuệ, lòng nhân ái và năng lực phụng sự.
Đi xa không phải để chối bỏ nơi mình sinh ra. Đi xa để một ngày có thể trở về với nhiều tri thức hơn, nhiều trải nghiệm hơn và một trái tim biết mình phải làm gì cho quê hương.
Tôi rời Hải Dương để lên Hà Nội học.
Từ Hà Nội, tôi đi ra thế giới.
Và từ thế giới, tôi lại trở về với Việt Nam.
Đó không phải là một đường thẳng. Đó là một vòng tròn ngày càng rộng hơn, nhưng tâm điểm vẫn là quê hương.
Bạn có thể sinh ra ở một nơi nhỏ, nhưng đừng sống một cuộc đời nhỏ bé
Nếu được gửi một lời tới những người trẻ hôm nay, tôi muốn nói:
Bạn có thể chưa có tiền, nhưng hãy tích lũy tri thức.
Bạn có thể chưa có quan hệ, nhưng hãy xây dựng năng lực và uy tín.
Bạn có thể chưa nói được ngoại ngữ, nhưng hãy bắt đầu từ một từ mới mỗi ngày.
Bạn có thể thất bại, nhưng đừng biến một lần thất bại thành định nghĩa về cả cuộc đời mình.
Bạn có thể sinh ra ở một ngôi làng nhỏ, nhưng khát vọng của bạn không cần mang địa giới của ngôi làng ấy.
Từ làng quê Hải Dương đến Hà Nội, từ Đại học Sư phạm Ngoại ngữ đến Đại học Kinh tế Quốc dân, từ những chuyến đi đầu tiên đến Harvard University và Harvard Business School, tôi càng tin rằng: điều quyết định cuộc đời một con người không phải là nơi họ bắt đầu, mà là điều họ làm với điểm xuất phát ấy.
Niềm kiêu hãnh lớn nhất của tôi không phải là mình đã đi đến bao nhiêu quốc gia, học tại những ngôi trường nào hay xây dựng được bao nhiêu thương hiệu.
Niềm kiêu hãnh lớn nhất là sau tất cả những năm tháng ấy, tôi vẫn có thể nhìn lại chàng trai tỉnh lẻ ngày nào và nói:
“Cảm ơn vì đã dám rời quê. Cảm ơn vì đã không đầu hàng mặc cảm. Cảm ơn vì đã đi đủ xa để hiểu rằng thành công không phải là rời bỏ nơi mình sinh ra, mà là trở về và làm cho quê hương đáng tự hào hơn.”
Tôi sinh ra ở một nơi nhỏ.
Nhưng tôi chưa bao giờ cho phép ước mơ của mình nhỏ bé.
