Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Cảnh đẹp đưa du khách đến Việt Nam, văn hóa cho họ lý do để trở lại

Hai vị khách Mỹ đã rơi nước mắt trước một bức tranh Phạm Lực vẽ trên bao tải trên du thuyền Heritage Bình Chuẩn. Tác phẩm gợi lại ký ức chiến tranh ngay giữa một chuyến đi thưởng ngoạn vịnh biển. Từ câu chuyện ấy, TS. Phạm Hà, Chủ tịch sáng lập kiêm Tổng Giám đốc LuxGroup® và Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Xanh Việt Nam, chia sẻ với Báo Dân trí về cách lịch sử, nghệ thuật và lòng hiếu khách có thể làm nên giá trị riêng cho du lịch Việt Nam.

1. Từ Hạ Long, Lan Hạ đến Nha Trang và sông Sài Gòn, LuxGroup kể những câu chuyện văn hóa nào trên du thuyền? Khách quốc tế đón nhận ra sao?

Phạm Hà: Tôi nhớ hai vị khách Mỹ đã đứng rất lâu trước một bức tranh Phạm Lực vẽ trên bao tải về chiến tranh Việt Nam. Cả hai bật khóc. Họ xúc động đến mức ngỏ ý muốn mua bằng được bức tranh trước khi rời tàu. Điều tôi nhớ nhất là khoảng lặng trước tác phẩm. Giữa một chuyến đi ngắm vịnh, một bức tranh đã đưa họ đến gần hơn với ký ức chiến tranh của người Việt.

Tôi thường hỏi đội ngũ của mình một câu. Nếu du khách đã xem hàng nghìn bức ảnh về vịnh biển Việt Nam trước khi lên tàu, chúng ta còn có thể trao cho họ điều gì? Tôi nghĩ đó là cơ hội hiểu sâu hơn về vùng đất mà họ đang đi qua. Vì thế, chúng tôi đưa tranh gốc lên du thuyền để khách có thể dừng lại trước một tác phẩm ở bất cứ lúc nào trong hải trình. Đưa tranh ra môi trường nóng ẩm, có hơi muối cũng đặt ra yêu cầu bảo quản nghiêm túc. Qua hội họa, du khách có thể lần theo những đổi thay của xã hội Việt Nam và tìm hiểu về mỹ thuật hiện đại Việt Nam, với một dấu mốc quan trọng là sự ra đời của Trường Mỹ thuật Đông Dương năm 1924.

Ở vùng biển Hạ Long, Cát Bà – Lan Hạ, Heritage Bình Chuẩn gợi lại câu chuyện cụ Bạch Thái Bưởi (1874–1932), người được gọi là “vua tàu thủy”. Trong bối cảnh các hãng tàu Pháp và Hoa đã có chỗ đứng, cụ xây dựng đội tàu của người Việt và cho đóng mới chiếc Bình Chuẩn, hạ thủy tại Hải Phòng năm 1919. Một thế kỷ sau, Heritage Bình Chuẩn đi vào hoạt động. Trên tàu hôm nay, khách có thể đọc về cụ trong thư viện, ngắm tranh Phạm Lực và cảm nhận một thời qua nội thất gợi phong cách Đông Dương, qua ẩm thực và qua chính cảnh vịnh ngoài cửa sổ.

Emperor Cruises kể một câu chuyện khác, lấy cảm hứng từ đời sống của vua Bảo Đại, vị hoàng đế cuối cùng của triều Nguyễn. Tại Nha Trang, cảm hứng ấy gặp biển, mỹ thuật và ẩm thực miền Trung, với những thực đơn gợi nhắc bát trân trong ẩm thực cung đình. Ở Bái Tử Long, Emperor Cruises Legacy Fai Tsi Long có 10 suite. Quy mô ấy tạo điều kiện để phục vụ từng vị khách chu đáo hơn, đồng thời dành cho họ sự riêng tư và thời gian để thưởng ngoạn vịnh theo nhịp của mình.

Trên sông Sài Gòn, chúng tôi trở lại với câu chuyện một thương cảng từng mở đường ra thế giới. Ngày 5/6/1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh, rời Bến Nhà Rồng trên tàu Amiral Latouche Tréville, nơi Người làm phụ bếp với tên Văn Ba. Chuyến đi ấy là một nguồn cảm hứng của Amiral. Hiện nay, Amiral Explorers® đã đưa khách khám phá sông Sài Gòn và địa đạo Củ Chi bằng tàu cao tốc. Với Amiral Cruises for Presidents®, chúng tôi tiếp tục phát triển các trải nghiệm như ẩm thực buổi tối trên sông, chương trình nghệ thuật Sông Show® và hành trình nghỉ đêm theo lộ trình của dự án.

Sau một chuyến đi trên Heritage Bình Chuẩn, có khách nói với chúng tôi rằng họ muốn ở lại thêm vài đêm. Những câu hỏi của họ cũng thay đổi dần. Từ hỏi vịnh đẹp nhất vào giờ nào, họ bắt đầu hỏi vì sao con tàu mang tên Bình Chuẩn, bức tranh kể về ai, hay hương vị trong bữa tối đến từ vùng nào. Với tôi, đó là lúc chuyến đi bắt đầu có chiều sâu.

2. Văn hóa nâng giá trị trải nghiệm và khả năng chi trả của khách cao cấp như thế nào?

Khi một chuyến du thuyền được giới thiệu chủ yếu qua diện tích phòng, tiện nghi và giá, khách sẽ so sánh theo đúng những tiêu chí ấy. Khi họ có thể sống trong một câu chuyện chỉ được kể trọn vẹn ở Việt Nam, họ có thêm lý do để chọn chuyến đi, dành nhiều thời gian hơn hoặc đặt một trải nghiệm riêng.

Ở Heritage Bình Chuẩn, giá trị nằm ở cách mọi chi tiết nối với nhau. Câu chuyện cụ Bạch Thái Bưởi giải thích vì sao con tàu mang tên Bình Chuẩn. Hội họa Phạm Lực mở ra một cách nhìn khác về chiến tranh và đời sống thường ngày. Bữa ăn, trang phục và không gian gợi phong cách Đông Dương giúp khách hình dung về một thời. Khi một nhân viên có thể chỉ cho khách thấy một dáng áo, một cử chỉ hay một vật dụng trong tranh và kể nguồn gốc của nó, tác phẩm trở thành một phần của hải trình.

Heritage Bình Chuẩn có 20 suite, còn Emperor Cruises Legacy Fai Tsi Long có 10 suite. Riêng triển lãm Về miền ký ức năm 2019 đã giới thiệu 100 tác phẩm của họa sĩ Phạm Lực trên Heritage Bình Chuẩn. Nhiều tác phẩm tiếp tục được trưng bày sau triển lãm để du khách thưởng lãm. Từ nền tảng ấy, LuxGroup đang hướng tới việc ghi danh kỷ lục Việt Nam cho dấu ấn trưng bày tranh Phạm Lực trên du thuyền.

Từ những đầu tư đó, chúng tôi có thể thiết kế hành trình dài hơn, chương trình dành cho người yêu nghệ thuật, bữa tối theo chủ đề hoặc chuyến đi thuê trọn tàu. Khách có thể sẵn sàng chi thêm khi họ hiểu mình sẽ được trải nghiệm điều gì và chất lượng thực tế tương xứng. Để biết văn hóa đóng góp bao nhiêu vào giá trị kinh doanh, chúng tôi cần theo dõi giá bán thực nhận, số đêm khách lưu trú, chi tiêu cho hoạt động bổ sung và tỷ lệ quay lại theo từng loại hành trình. Mong muốn ở thêm một đêm là tín hiệu. Số đêm khách thực sự đặt mới giúp chúng tôi đo được giá trị ấy.

3. Điều gì trong bản sắc Việt có thể trở thành sức mạnh cạnh tranh quốc tế?

Tôi nhìn thấy sức mạnh của du lịch Việt Nam ở bốn yếu tố gắn bó với nhau: con người, thiên nhiên, ẩm thực và văn hóa. Sự đa dạng của 54 dân tộc, của các vùng miền và của di sản qua nhiều thế hệ cho chúng ta chất liệu để phát triển những trải nghiệm rất riêng. Trên sông Hồng, sông Sài Gòn hay sông Mekong, mỗi dòng sông đều có câu chuyện của giao thương, làng nghề, đô thị và những gia đình đã sống bên bờ qua nhiều thế hệ.

Tôi thường nói “Luxury is Culture” — sang trọng là văn hóa. Sự sang trọng có thể là một buổi trò chuyện với nghệ sĩ, một món ăn được chính người đầu bếp kể về nguồn gốc, hay khoảnh khắc người hướng dẫn biết dừng lời để khách lặng ngắm dòng sông. Những trải nghiệm ấy đòi hỏi người làm du lịch hiểu câu chuyện, hiểu vị khách trước mặt mình và biết kể đến đâu là vừa.

Một lịch trình có thể được sao chép. Quan hệ với một gia đình làm nghề, sự tin cậy của một nghệ sĩ và hiểu biết tích lũy qua nhiều năm thì cần thời gian vun đắp. Đó là lợi thế mà doanh nghiệp Việt Nam có thể xây dựng. Và để câu chuyện giữ được sự chân thực, người nghệ sĩ, nghệ nhân và cộng đồng cần có tiếng nói trong cách văn hóa của họ được giới thiệu, đồng thời được hưởng lợi từ trải nghiệm mà họ góp phần tạo ra.

4. Nghị quyết 80-NQ/TW xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng. Doanh nghiệp kỳ vọng gì từ việc triển khai?

Nghị quyết 80-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP và hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia trong lĩnh vực này, trong đó có du lịch văn hóa. Nghị quyết cũng đề ra việc bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa. Từ góc nhìn doanh nghiệp, tôi quan tâm nhất đến cách những định hướng đó đi vào các dự án cụ thể.

Khi một doanh nghiệp muốn đưa tranh lên tàu, mời nghệ sĩ biểu diễn hoặc cùng cộng đồng xây dựng một đêm di sản với hát Xoan, ca trù hay hát văn, các bên cần biết rõ ai có quyền giới thiệu tác phẩm, thù lao được thỏa thuận thế nào và ai chịu trách nhiệm bảo quản. Tôi kỳ vọng có thêm cơ chế hợp tác công tư để bảo tàng, đơn vị nghệ thuật và doanh nghiệp du lịch cùng xây dựng chương trình. Doanh nghiệp có thể đưa công chúng đến với di sản và tổ chức trải nghiệm. Các thiết chế văn hóa giúp bảo đảm chiều sâu chuyên môn và gìn giữ giá trị của di sản.

Với tầm nhìn Vietnam Waterways 2045, LuxGroup muốn mở thêm những cách khám phá Việt Nam từ sông ra biển. Để thực hiện, chúng ta cần bến đón trả khách, kết nối thuận tiện từ bến đến điểm tham quan và điều kiện khai thác an toàn, ổn định. Cùng với hạ tầng là đội ngũ có thể kể chuyện Việt Nam bằng ngoại ngữ, với kiến thức và sự tinh tế. Một bến tốt giúp khách lên tàu thuận tiện. Một người kể chuyện giỏi giúp họ hiểu vì sao dòng sông ấy đáng để đi.

5. Việt Nam nên ưu tiên gì để xây dựng thương hiệu cho những trải nghiệm văn hóa đẳng cấp?

Hãy chọn câu chuyện trước khi thiết kế hành trình. Một địa phương có thể có hàng chục di sản. Hãy chọn điều tiêu biểu nhất, tìm người có am hiểu và có quyền kể câu chuyện ấy, rồi dành đủ không gian và thời gian để khách cảm nhận. Thương hiệu du lịch văn hóa Việt Nam sẽ được nhận ra qua những câu chuyện cụ thể mà mỗi vùng đất kể bằng giọng của mình.

Đầu tư cho những người trực tiếp gặp khách. Một đầu bếp kể vì sao món ăn có vị ấy. Một nhân viên trên tàu giải thích vì sao con tàu mang tên một doanh nhân Việt. Một hướng dẫn viên biết lắng nghe khi khách hỏi về một ký ức lịch sử khó nói. Đó là những người biến lời hứa của thương hiệu thành trải nghiệm mà du khách thực sự nhận được.

Coi nghệ sĩ, nghệ nhân và cộng đồng là đối tác. Họ cần được trả công công bằng, được tôn trọng quyền sáng tạo và có tiếng nói trong cách tác phẩm hay truyền thống của mình được giới thiệu. Du lịch văn hóa có tương lai khi những người tạo ra văn hóa cũng nhìn thấy tương lai của họ trong đó.

Đo điều đọng lại sau chuyến đi. Bên cạnh lượt khách và doanh thu, hãy hỏi du khách đã hiểu thêm điều gì về Việt Nam, họ nhớ ai, muốn giới thiệu trải nghiệm nào cho bạn bè và có muốn quay lại để khám phá thêm một vùng đất khác hay không.

Cảnh đẹp đưa du khách đến Việt Nam. Văn hóa cho họ lý do để trở lại. Và khi họ trở lại, điều chúng tôi mong nhất là được nghe họ kể tên một người, một món ăn, một bức tranh hay một dòng sông mà họ vẫn nhớ từ chuyến đi trước.

Leave a comment