Bốn mươi năm trước, một cậu bé 10 tuổi đứng trên boong tàu cùng cha thực hiện chuyến hải trình dọc bờ biển Việt Nam từ Hải Phòng vào Sài Gòn. Khi ấy, đất nước vừa bước qua những năm tháng khó khăn của thời kỳ hậu chiến. Cậu bé ấy không thể hình dung rằng một ngày nào đó mình sẽ dành phần lớn cuộc đời để theo đuổi những con tàu, những dòng sông và một giấc mơ lớn về du lịch Việt Nam. Bốn thập kỷ sau, người đàn ông ấy là Phạm Hà, Chủ tịch kiêm CEO LuxGroup, một trong những doanh nhân tiên phong trong lĩnh vực du lịch trải nghiệm và du thuyền cao cấp tại Việt Nam.
Nhưng nếu hỏi điều gì thôi thúc ông nhất sau hơn hai thập kỷ làm du lịch, câu trả lời không nằm ở doanh thu, số lượng du khách hay những con tàu mới. Đó là một tầm nhìn mang tên Vietnam Waterways 2045 – giấc mơ về ngày những dòng sông Việt Nam được đánh thức để trở thành những hành lang văn hóa, kinh tế và du lịch, kể với thế giới câu chuyện về một đất nước được hình thành từ nước. Với ông, tương lai của du lịch Việt Nam có thể bắt đầu từ chính những dòng chảy đã nuôi dưỡng lịch sử dân tộc hàng nghìn năm qua.
Từ bài toán tăng trưởng đến bài toán giá trị
Trong nhiều năm, ngành du lịch Việt Nam quen với việc đo lường thành công bằng số lượng khách. Càng nhiều chuyến bay, càng nhiều phòng khách sạn được lấp đầy, ngành du lịch càng được xem là tăng trưởng. Tuy nhiên, theo ông Phạm Hà, cách tiếp cận ấy đang dần trở nên không còn phù hợp trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Khi Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và ngành du lịch được kỳ vọng đóng góp khoảng 14–15% GDP, câu hỏi quan trọng không còn là làm sao đón thêm khách mà là làm sao để mỗi du khách tạo ra nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế.
Theo ông, lượng khách tăng chưa chắc đồng nghĩa với tăng trưởng giá trị. Có những thị trường mang lại số lượng khách lớn nhưng phần đáng kể doanh thu từ vận chuyển, thanh toán hay dịch vụ trung gian không ở lại địa phương. Trong khi đó, nhóm khách có khả năng chi tiêu cao ngày càng tìm kiếm những trải nghiệm giàu chiều sâu, mang tính cá nhân hóa và gắn kết với văn hóa bản địa. “Chúng ta không thể cạnh tranh mãi bằng giá rẻ. Điều quan trọng là kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu và tạo ra những trải nghiệm khiến du khách muốn quay trở lại”, ông nói.
Kỷ nguyên của nền kinh tế trải nghiệm
Sự dịch chuyển lớn nhất của du lịch toàn cầu trong thập kỷ qua là từ nền kinh tế dịch vụ sang nền kinh tế trải nghiệm. Du khách ngày nay không chỉ mua một chuyến đi mà mua cảm xúc, ký ức và sự kết nối. Họ muốn hiểu một điểm đến thay vì chỉ ghé thăm, muốn gặp gỡ con người địa phương thay vì chỉ chụp ảnh, muốn trở thành một phần của câu chuyện thay vì chỉ đứng bên ngoài quan sát. Điều đó khiến những giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc trở thành tài sản cạnh tranh quan trọng nhất của ngành du lịch.
Theo ông Phạm Hà, Việt Nam đang sở hữu lợi thế rất lớn trong xu hướng này. Đất nước không thiếu cảnh đẹp, nhưng điều quan trọng hơn là phải biến cảnh đẹp thành câu chuyện và biến điểm đến thành trải nghiệm. Khi văn hóa được đặt ở trung tâm của sản phẩm du lịch, giá trị tạo ra sẽ lớn hơn rất nhiều so với việc chỉ khai thác tài nguyên tự nhiên. Đó cũng là nền tảng cho triết lý phát triển mà ông theo đuổi suốt nhiều năm: Luxury is Culture – sự sang trọng bắt nguồn từ chiều sâu văn hóa chứ không chỉ từ vật chất.
Những dòng sông bị lãng quên
Việt Nam sở hữu hơn 3.260 km bờ biển cùng mạng lưới sông ngòi dày đặc bậc nhất Đông Nam Á. Từ sông Hồng, sông Đà ở phía Bắc đến sông Hương, Thu Bồn ở miền Trung và hệ thống sông Tiền, sông Hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long, mỗi dòng sông đều gắn liền với lịch sử hình thành các đô thị, các nền văn hóa và những cuộc mở cõi của dân tộc. Thế nhưng, phần lớn các dòng sông vẫn được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ giao thông hoặc tài nguyên tự nhiên.
Theo ông Hà, đây là một khoảng trống chiến lược của du lịch Việt Nam. Ở nhiều quốc gia, các dòng sông đã trở thành biểu tượng văn hóa và động lực kinh tế quan trọng. Người Pháp kể câu chuyện Paris qua sông Seine, người Ai Cập kể câu chuyện nền văn minh của mình qua sông Nile, còn châu Âu kết nối hàng chục quốc gia bằng những hành trình trên Danube hay Rhine. “Sông không chỉ là nơi tàu thuyền đi qua. Sông là ký ức, là lịch sử và là nơi lưu giữ bản sắc của cả một vùng đất”, ông nhận định.
Hành trình của những mảnh ghép
Nhìn lại chặng đường hơn hai thập kỷ qua, ông Phạm Hà cho rằng các dự án của LuxGroup thực chất là những mảnh ghép của cùng một bức tranh lớn. Từ những hành trình khám phá vịnh Hạ Long và Lan Hạ bằng du thuyền di sản đến các trải nghiệm nghệ thuật trên vịnh Nha Trang, tất cả đều xoay quanh một ý tưởng: kể câu chuyện Việt Nam thông qua trải nghiệm. Theo ông, điều du khách ghi nhớ lâu nhất không phải là một con tàu đẹp hay một căn phòng sang trọng, mà là cảm xúc họ mang theo sau chuyến đi.
Chính vì vậy, triết lý “Luxury is Culture” được xây dựng trên niềm tin rằng tương lai của du lịch cao cấp nằm ở những trải nghiệm chân thực, riêng tư và giàu cảm xúc. Sự sang trọng lớn nhất của thời đại mới không còn là những vật liệu đắt tiền hay những công trình đồ sộ. Đó là thời gian, là không gian, là sự kết nối sâu sắc với văn hóa địa phương và những câu chuyện không thể sao chép ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.
Sông Sài Gòn và sự trở về của một giấc mơ
Ngày 5/6/2026, LuxGroup ra mắt Amiral Cruises trên sông Sài Gòn đúng vào dịp kỷ niệm 115 năm ngày người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng trên con tàu Amiral Latouche-Tréville để bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước. Với ông Phạm Hà, đây không đơn thuần là sự trùng hợp về thời gian mà là sự kết nối giữa lịch sử và hiện tại, giữa ký ức và tương lai. Sông Sài Gòn không chỉ là một dòng chảy tự nhiên mà còn là chứng nhân của quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Gia Định – Sài Gòn – TP.HCM.
Đặc biệt hơn, đây cũng là nơi gắn với ký ức cá nhân của ông. Bốn mươi năm trước, cậu bé Phạm Hà lần đầu đến Sài Gòn bằng đường thủy. Bốn mươi năm sau, ông quay lại chính dòng sông ấy để khởi đầu một chương mới trong hành trình theo đuổi giấc mơ sông biển Việt Nam. “Ở một góc độ nào đó, đây là hành trình khép lại một vòng tròn của cuộc đời và đồng thời mở ra một hành trình mới cho tương lai”, ông chia sẻ.
Vietnam Waterways 2045
Tuy nhiên, Amiral Cruises chỉ là điểm khởi đầu. Tầm nhìn lớn hơn mà ông theo đuổi mang tên Vietnam Waterways 2045 hướng tới việc xây dựng một mạng lưới du lịch đường thủy kết nối các dòng sông, vùng biển và các thành phố ven sông trên khắp Việt Nam. Trong bức tranh ấy, những dòng sông không chỉ đóng vai trò giao thông mà trở thành những hành lang văn hóa, những không gian trải nghiệm và những động lực kinh tế mới cho đất nước.
Theo ông Hà, tương lai của du lịch Việt Nam không nằm ở việc xây thêm thật nhiều khách sạn hay khu nghỉ dưỡng giống nhau. Tương lai nằm ở khả năng khai thác những lợi thế mà không quốc gia nào có thể sao chép, đó là lịch sử, văn hóa, con người và những dòng sông đã đồng hành cùng dân tộc suốt hàng nghìn năm. Nếu được đầu tư đúng hướng, du lịch đường thủy có thể trở thành một trong những sản phẩm đặc trưng giúp nâng tầm vị thế du lịch Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Đánh thức những dòng chảy tương lai
Trong lịch sử Việt Nam, các dòng sông luôn là nơi khởi nguồn của những nền văn minh, những đô thị và những cuộc mở cõi. Thế nhưng trong nhiều thập kỷ, chúng ta dường như đã quay lưng với mặt nước và hướng phần lớn sự phát triển về phía đất liền. Vietnam Waterways 2045 là lời nhắc rằng những dòng sông ấy vẫn đang hiện diện, vẫn đang chảy và vẫn đang lưu giữ ký ức của đất nước. Có thể chính từ những dòng chảy ấy, một chương phát triển mới của du lịch Việt Nam sẽ được viết nên.
Với Phạm Hà, đó không đơn thuần là một chiến lược kinh doanh hay một dự án đầu tư. Đó là giấc mơ kéo dài suốt bốn mươi năm, về ngày Việt Nam được khám phá từ mặt nước, được kể bằng văn hóa và được nhớ đến bởi những trải nghiệm không thể sao chép. Một giấc mơ không chỉ dành cho du lịch mà còn cho cách Việt Nam giới thiệu bản thân với thế giới trong thế kỷ XXI. Một giấc mơ mang tên Vietnam Waterways 2045.
