TS. Phạm Hà
Founder & CEO LuxGroup®
Luxury is Culture® | Delivering Happiness®
Khi bắt đầu khóa học Leadership for Purposeful Change: Creating Public Value của Harvard, tôi nghĩ mình sẽ học thêm một vài công cụ quản trị mới. Nhưng càng đi sâu vào chương trình, tôi càng nhận ra đây không đơn thuần là một khóa học về lãnh đạo. Đó là hành trình nhìn lại chính mình, nhìn lại doanh nghiệp của mình và quan trọng hơn là nhìn lại ý nghĩa của những điều mình đang theo đuổi.
Trong hơn 20 năm qua, tôi đã dành phần lớn cuộc đời cho du lịch. Từ một hướng dẫn viên, một nhà sáng lập doanh nghiệp đến người điều hành một hệ sinh thái du lịch và du thuyền, tôi luôn tin rằng du lịch có thể làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, Harvard giúp tôi gọi tên niềm tin đó bằng một khái niệm rõ ràng hơn: Public Value – Giá trị công.
Theo Giáo sư Mark Moore của Harvard Kennedy School, lãnh đạo không chỉ là quản lý nguồn lực hay tạo ra lợi nhuận. Lãnh đạo là hành động nhằm cải thiện những điều kiện sống của con người và xã hội. Đó có thể là nâng cao phúc lợi, tạo cơ hội phát triển, bảo vệ phẩm giá con người, thúc đẩy công bằng hay gìn giữ những giá trị văn hóa cho thế hệ tương lai.
Tôi nhận ra rằng từ những ngày đầu thành lập Luxury Travel cho đến khi xây dựng Heritage Cruises®, Emperor Cruises® và gần đây là Amiral Cruises for Presidents®, điều thôi thúc tôi không chỉ là phát triển một doanh nghiệp thành công. Điều tôi thực sự muốn làm là kể câu chuyện Việt Nam với thế giới, bảo tồn những giá trị đang dần mai một và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương thông qua du lịch.
Harvard cũng đặt ra một câu hỏi rất thú vị: “Nếu ngày mai doanh nghiệp của bạn biến mất, xã hội sẽ mất đi điều gì?” Đó là câu hỏi khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Nếu LuxGroup chỉ đơn thuần bán tour hay vận hành du thuyền, có lẽ chúng tôi không khác biệt nhiều so với hàng ngàn doanh nghiệp khác. Nhưng nếu LuxGroup góp phần bảo tồn di sản, nâng tầm văn hóa Việt Nam, tạo công ăn việc làm chất lượng cao và giúp du khách hiểu sâu hơn về đất nước này, thì đó chính là giá trị mà xã hội sẽ mất đi nếu chúng tôi không còn tồn tại.
Một trong những bài học quan trọng nhất của Harvard là khái niệm Strategic Triangle – Tam giác chiến lược. Theo đó, một sáng kiến chỉ thành công khi hội tụ đủ ba yếu tố: giá trị công, sự ủng hộ và tính chính danh, cùng năng lực thực thi. Ý tưởng hay là chưa đủ. Người lãnh đạo phải trả lời được ba câu hỏi: Điều này có tạo ra giá trị không? Có đủ người ủng hộ không? Và chúng ta có thực hiện được không?
Nhìn lại hành trình xây dựng LuxGroup, tôi thấy điều đó hoàn toàn đúng. Heritage Cruises không thành công chỉ vì chúng tôi đóng được một con tàu đẹp. Chúng tôi thành công vì có được sự đồng hành của cộng đồng địa phương, của đối tác, của nhân viên và của những du khách cùng chia sẻ niềm tin rằng văn hóa chính là tương lai của du lịch cao cấp.
Điều khiến tôi xúc động nhất là Heritage Cruises không chỉ là một thương hiệu du lịch. Đó là một dự án phục dựng ký ức lịch sử. Khi xây dựng Heritage Bình Chuẩn®, chúng tôi lấy cảm hứng từ doanh nhân yêu nước Bạch Thái Bưởi – người được mệnh danh là “Vua tàu thủy Bắc Kỳ”. Đặc biệt hơn, dự án đã nhận được sự ủng hộ của bà Bạch Quế Hương, chắt nội của cụ Bạch Thái Bưởi, người đã nhận lời trở thành mẹ đỡ đầu của Heritage Bình Chuẩn®.
Con tàu Heritage Bình Chuẩn® ra đời đúng một thế kỷ sau ngày con tàu Bình Chuẩn huyền thoại được hạ thủy năm 1919. Một trăm năm sau, tinh thần doanh thương Việt Nam, khát vọng vươn ra biển lớn và niềm tự hào dân tộc ấy được kể lại bằng ngôn ngữ của du lịch trải nghiệm. Đối với tôi, đó chính là Public Value – tạo ra giá trị không chỉ cho du khách mà còn cho ký ức lịch sử và bản sắc dân tộc.
Nếu Heritage Cruises® kể câu chuyện về doanh nhân Việt Nam đầu thế kỷ XX trên biển, thì Amiral Cruises for Presidents® lại bắt đầu từ một hải trình lịch sử trên dòng sông Sài Gòn.
Ngày 5 tháng 6 năm 1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành với công việc phụ bếp trên tàu Amiral Latouche-Tréville đã rời Tổ quốc để bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước. Đúng 115 năm sau hải trình lịch sử ấy, Amiral Cruises for Presidents® được hình thành như một lời tri ân với lịch sử và một nỗ lực kể lại câu chuyện của thành phố mang tên Bác thông qua dòng sông đã chứng kiến mọi thăng trầm của dân tộc.
Đối với tôi, Amiral Cruises® không đơn thuần là một sản phẩm du lịch đường thủy. Đó là một nền tảng kể chuyện. Mỗi hành trình trên sông Sài Gòn là một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa lịch sử và tương lai. Du khách không chỉ ngắm cảnh, mà còn hiểu hơn về hành trình của dân tộc Việt Nam, về khát vọng độc lập, hội nhập và phát triển.
Khóa học Harvard cũng giúp tôi hiểu sâu sắc hơn rằng lãnh đạo không phải là quyền lực đối với người khác, mà là khả năng tạo ra sức mạnh cùng với người khác. Trong nhiều năm, tôi từng nghĩ rằng thành công phụ thuộc vào nguồn vốn, tài sản hay quyền hạn. Nhưng Harvard chỉ ra rằng nguồn lực quan trọng nhất của người lãnh đạo chính là các mối quan hệ, niềm tin và khả năng tập hợp những người cùng chung một mục tiêu.
Điều này đặc biệt đúng trong ngành du lịch. Không một doanh nghiệp nào có thể tự mình bảo tồn di sản. Không một cơ quan nhà nước nào có thể tự mình xây dựng một điểm đến hấp dẫn. Không một cộng đồng nào có thể một mình thu hút du khách quốc tế. Chỉ khi tất cả cùng hành động, giá trị mới được tạo ra và lan tỏa.
Một bài học khác khiến tôi tâm đắc là cách Harvard nhìn nhận về thành công. Trong kinh doanh, chúng ta thường đo lường bằng doanh thu, lợi nhuận hay thị phần. Nhưng những chỉ số đó chưa đủ để phản ánh toàn bộ giá trị mà một tổ chức tạo ra. Chúng ta cần đo lường cả những điều khó định lượng hơn như sự hài lòng của khách hàng, hạnh phúc của nhân viên, sự phát triển của cộng đồng, mức độ bảo tồn văn hóa và tác động tích cực đến môi trường.
Đó cũng là lý do LuxGroup đang theo đuổi chiến lược phát triển bền vững dựa trên triết lý Luxury is Culture® và Delivering Happiness®. Chúng tôi mong muốn mỗi chuyến đi không chỉ tạo ra doanh thu mà còn tạo ra niềm tự hào, sự kết nối và những ký ức có ý nghĩa. Chúng tôi tin rằng lợi nhuận là kết quả của việc tạo ra giá trị chứ không phải mục tiêu cuối cùng.
Harvard cũng giúp tôi nhìn lại khái niệm sự nghiệp dưới một góc độ hoàn toàn mới. Thông thường, người ta mô tả sự nghiệp bằng các chức danh đã nắm giữ. Nhưng Giáo sư Moore cho rằng điều quan trọng hơn là những dự án tạo giá trị mà chúng ta đã khởi xướng và hoàn thành. Cuối cùng, điều còn lại không phải là chiếc danh thiếp hay chức vụ, mà là những thay đổi tích cực mà chúng ta để lại cho xã hội.
Nếu nhìn theo cách đó, hành trình của LuxGroup không đơn thuần là câu chuyện về một doanh nghiệp du lịch. Đó là hành trình của những dự án liên tục được tạo ra nhằm đóng góp cho Việt Nam. Từ Luxury Travel tiên phong trong du lịch trải nghiệm, Heritage Cruises® kể câu chuyện di sản và tinh thần doanh thương Việt Nam trên Vịnh Bắc Bộ, Emperor Cruises® tôn vinh nghệ thuật sống của vua Bảo Đại, cho đến Amiral Cruises for Presidents® kể câu chuyện của những dòng sông Việt Nam và khát vọng của dân tộc, tất cả đều là những nỗ lực nhằm tạo ra giá trị vượt lên trên những giao dịch thương mại đơn thuần.
LuxGroup thường tự nhận mình là “A Group of Small Giants” – Một tập hợp những người khổng lồ bé nhỏ. Chúng tôi không theo đuổi mục tiêu trở thành doanh nghiệp lớn nhất. Chúng tôi theo đuổi khát vọng trở thành doanh nghiệp có ý nghĩa nhất trong lĩnh vực của mình. Điều đó phù hợp với triết lý mà Harvard truyền tải: giá trị không được đo bằng quy mô, mà bằng tác động tích cực mà chúng ta tạo ra cho cộng đồng và xã hội.
Sau khóa học Harvard, tôi càng tin rằng tương lai không thuộc về những doanh nghiệp lớn nhất. Tương lai thuộc về những doanh nghiệp biết học hỏi nhanh nhất, thích ứng tốt nhất và phụng sự bằng cả trái tim. Trong một thế giới đầy biến động, những tổ chức tồn tại lâu dài sẽ là những tổ chức biết cân bằng giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm xã hội, giữa tăng trưởng và bảo tồn, giữa thành công của doanh nghiệp và sự thịnh vượng của cộng đồng.
Với cá nhân tôi, bài học lớn nhất của Harvard có lẽ là: lãnh đạo không phải là việc đứng trước đám đông để chỉ đường. Lãnh đạo là giúp mọi người nhìn thấy một tương lai tốt đẹp hơn, cùng nhau tin vào tương lai đó và cùng nhau hành động để biến nó thành hiện thực.
Đó cũng chính là điều mà LuxGroup sẽ tiếp tục theo đuổi trên hành trình phía trước.
“Di sản lớn nhất của một người lãnh đạo không phải là những gì họ sở hữu, mà là những giá trị họ để lại cho cộng đồng và thế hệ tương lai.”
– TS. Phạm Hà
Founder & CEO LuxGroup®
Luxury is Culture® | Delivering Happiness®
