Góc nhìn của TS. Phạm Hà – Nhà sáng lập & CEO LuxGroup®
Trí tuệ nhân tạo thay đổi thế giới, nhưng không thay thế được người lãnh đạo
Hơn hai mươi năm qua, tôi đã có cơ hội khởi nghiệp, xây dựng doanh nghiệp, hạ thủy những con tàu du lịch, vượt qua khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu và không ngừng học hỏi mỗi ngày. Trên hành trình ấy, tôi nhận ra một chân lý không bao giờ thay đổi: công nghệ luôn tiến về phía trước, thị trường luôn biến động và đối thủ luôn xuất hiện, nhưng chính năng lực lãnh đạo mới quyết định một tổ chức chỉ tồn tại hay thực sự phát triển bền vững. Khi Trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi gần như mọi ngành nghề, câu hỏi lớn nhất đối với tôi không phải là AI thông minh đến đâu, mà là chúng ta cần trở thành những nhà lãnh đạo như thế nào trong một thế giới mà trí tuệ không còn chỉ thuộc về con người? Đó chính là lý do tôi bắt đầu viết cuốn sách Lãnh đạo bằng Trí tuệ.
Công nghệ luôn thay đổi, nhưng lãnh đạo là giá trị trường tồn
Lịch sử nhân loại đã trải qua nhiều cuộc cách mạng công nghiệp. Hơi nước thay đổi sức lao động, điện năng thay đổi năng suất, Internet thay đổi cách chúng ta kết nối và chia sẻ tri thức. AI lại mở ra một chương hoàn toàn mới khi lần đầu tiên công nghệ có thể hỗ trợ tư duy của con người. AI có thể phân tích dữ liệu, viết báo cáo, lập kế hoạch, dự báo xu hướng hay đề xuất phương án trong vài giây. Nhưng AI không thể tạo dựng niềm tin, truyền cảm hứng, xây dựng văn hóa doanh nghiệp hay đưa ra những quyết định dựa trên lương tri và trách nhiệm. Chính vì vậy, nghịch lý của thời đại này là: máy móc càng thông minh thì phẩm chất lãnh đạo của con người càng trở nên quan trọng.
Đây không phải là một cuốn sách về AI
Hiện nay có rất nhiều cuốn sách hướng dẫn cách sử dụng ChatGPT, cách viết prompt hay ứng dụng các công cụ AI mới nhất. Nhưng tôi tin rằng phần lớn những kiến thức đó sẽ nhanh chóng lỗi thời khi công nghệ tiếp tục phát triển. Điều tôi muốn viết là một cuốn sách vượt lên trên công nghệ. Đây là cuốn sách về cách tư duy, cách ra quyết định và cách lãnh đạo trong kỷ nguyên trí tuệ. Những nguyên lý của lãnh đạo vĩ đại không thay đổi chỉ vì xuất hiện một công cụ mới. Điều thay đổi là cách chúng ta sử dụng công cụ đó để phục vụ con người, tổ chức và xã hội. Vì vậy, cuốn sách này không dạy người đọc cách sử dụng AI; nó giúp người đọc hiểu làm thế nào để lãnh đạo trong thời đại AI.
Hành trình LuxGroup® là phòng thí nghiệm của những bài học lãnh đạo
Năm 2005, khi thành lập Luxury Travel®, tôi không nghĩ rằng một ngày nào đó doanh nghiệp sẽ phát triển thành LuxGroup® – một hệ sinh thái du lịch, du thuyền, khách sạn, nhà hàng, nghệ thuật và văn hóa. Mỗi giai đoạn phát triển đều là một bài kiểm tra về năng lực lãnh đạo. Có những quyết định đúng, cũng có những sai lầm phải trả giá. Có những thời điểm tưởng như không thể vượt qua, đặc biệt trong đại dịch COVID-19. Nhưng chính những giai đoạn khó khăn ấy đã dạy tôi rằng lãnh đạo không phải là chức danh, mà là khả năng giữ vững niềm tin, dẫn dắt con người và tiếp tục tiến lên khi chưa ai nhìn thấy đích đến. Những trải nghiệm ấy sẽ được chia sẻ chân thực trong cuốn sách như những tình huống thực tế, không phải những câu chuyện thành công được tô vẽ.
Tầm nhìn 2045: Vietnam Waterways® – Một giấc mơ lớn cần những nhà lãnh đạo lớn
Khát vọng của LuxGroup® chưa bao giờ chỉ dừng lại ở việc kinh doanh du lịch. Chúng tôi theo đuổi Vision 2045: Vietnam Waterways® – xây dựng hệ sinh thái du lịch đường thủy đẳng cấp quốc tế, kết nối sông ngòi, di sản, văn hóa, cộng đồng và phát triển bền vững của Việt Nam. Đây là một hành trình kéo dài nhiều thập kỷ, vượt xa vòng đời của bất kỳ một dự án hay một con tàu nào. Để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, chúng tôi không chỉ cần vốn đầu tư, công nghệ hay AI, mà cần những con người biết chia sẻ một mục tiêu chung, biết kiên trì thực thi chiến lược và cùng nhau tạo nên một di sản. Công nghệ có thể tăng tốc, nhưng chỉ có lãnh đạo mới có thể giữ cho cả tổ chức đi đúng hướng.
Xa xỉ đích thực luôn bắt đầu từ con người
Nhiều người hỏi tôi liệu AI có thay thế được ngành dịch vụ hay không. Câu trả lời của tôi luôn là “không”. AI có thể nhớ sở thích của khách hàng, tối ưu giá bán, gợi ý lịch trình hoặc trả lời hàng nghìn câu hỏi cùng lúc. Nhưng AI không thể nở một nụ cười chân thành, không thể cảm nhận cảm xúc của một vị khách vừa trải qua biến cố, cũng không thể tạo nên ký ức đẹp khiến một người muốn quay trở lại. Công nghệ giúp chúng ta làm việc nhanh hơn, nhưng lòng hiếu khách mới tạo nên trải nghiệm đáng nhớ. Đó cũng là lý do LuxGroup® luôn kiên định với triết lý Luxury is Culture® – bởi văn hóa phục vụ được tạo nên từ trái tim con người, chứ không phải từ thuật toán.
Khung Lãnh đạo bằng Trí tuệ – Trái tim của cuốn sách
Ý tưởng cốt lõi của cuốn sách là Khung Lãnh đạo bằng Trí tuệ (Intelligence Leadership Framework™) gồm năm năng lực mà mọi nhà lãnh đạo trong thế kỷ XXI cần phát triển. Trí tuệ Mục đích giúp tổ chức xác định lý do tồn tại vượt lên trên lợi nhuận. Trí tuệ Con người nuôi dưỡng sự đồng cảm, sáng tạo và đạo đức. Trí tuệ Tổ chức xây dựng văn hóa, hệ thống và khả năng thực thi. Trí tuệ Nhân tạo mang lại tốc độ, dữ liệu và năng lực phân tích. Cao nhất là Trí tuệ Minh triết, giúp nhà lãnh đạo biết khi nào nên tin AI, khi nào cần đặt câu hỏi và khi nào phải đưa ra quyết định bằng lương tri. Đây không chỉ là mô hình quản trị, mà còn là triết lý lãnh đạo của thời đại mới.
Từ lý thuyết đến hành động
Cuốn sách được xây dựng dựa trên những kiến thức tôi tích lũy trong quá trình học tập tại Harvard Business School Online, kết hợp với kinh nghiệm điều hành doanh nghiệp và các nghiên cứu quốc tế. Tuy nhiên, mục tiêu của tôi không phải là viết thêm một cuốn giáo trình quản trị. Tôi muốn mỗi chương đều trở thành một “cẩm nang hành động” với các tình huống thực tế, khung tư duy, bảng kiểm, bài tập phản tư và lộ trình triển khai để người đọc có thể áp dụng ngay vào doanh nghiệp của mình. Tôi tin rằng một cuốn sách chỉ thực sự có giá trị khi nó giúp người đọc hành động khác đi sau khi gấp trang cuối cùng.
Một cuốn sách dành cho mọi nhà lãnh đạo
Mặc dù xuất phát từ ngành du lịch và khách sạn, cuốn sách này không dành riêng cho lĩnh vực dịch vụ. Tôi viết cho các CEO, doanh nhân, nhà quản lý, nhà giáo dục, sinh viên và bất kỳ ai đang chuẩn bị bước vào vai trò lãnh đạo. Bởi dù bạn điều hành một doanh nghiệp gia đình, một tập đoàn đa quốc gia, một tổ chức phi lợi nhuận hay một cơ quan nhà nước, câu hỏi cốt lõi vẫn giống nhau: Làm thế nào để con người và AI cùng tạo ra giá trị bền vững? Tôi tin rằng những nhà lãnh đạo trả lời được câu hỏi ấy sẽ không chỉ xây dựng những doanh nghiệp thành công, mà còn góp phần tạo nên một xã hội tốt đẹp hơn.
Di sản lớn nhất không phải là công nghệ, mà là con người
Khi hình dung về Việt Nam năm 2045, tôi không chỉ nghĩ đến những thành phố thông minh hay các doanh nghiệp ứng dụng AI ở mọi nơi. Tôi nghĩ đến những dòng sông hồi sinh, những cộng đồng phát triển thịnh vượng, những giá trị văn hóa được gìn giữ và những thế hệ lãnh đạo mới dám nghĩ lớn, làm lớn và sống có trách nhiệm. Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi với tốc độ chưa từng có, nhưng trí tuệ, lòng nhân ái và bản lĩnh của con người sẽ luôn là nền tảng của mọi nền văn minh. Đó cũng là thông điệp cuối cùng của cuốn sách: AI có thể thay đổi cách chúng ta làm việc, nhưng chỉ có trí tuệ và nhân cách của người lãnh đạo mới có thể thay đổi thế giới.
