Vì sao “hạnh phúc” có thể trở thành lợi thế cạnh tranh lớn nhất của Việt Nam?
Dr. Phạm Hà
Founder, President & CEO, LuxGroup®
Trong nhiều thập kỷ, thế giới kinh doanh được dẫn dắt bởi một công thức quen thuộc: tăng trưởng nhanh hơn, mở rộng lớn hơn, bán nhiều hơn và tạo ra nhiều lợi nhuận hơn. Thành công được đo bằng doanh thu, thị phần, tài sản và giá trị doanh nghiệp. Thế nhưng, giữa thời đại thịnh vượng chưa từng có trong lịch sử nhân loại, một nghịch lý đang xuất hiện ngày càng rõ nét: con người giàu có hơn nhưng chưa chắc hạnh phúc hơn.
Câu hỏi đó đã thôi thúc tôi suy ngẫm trong suốt hành trình hơn hai mươi năm xây dựng LuxGroup®, đồng thời khi tham gia chương trình Managing Happiness của HarvardX. Điều gì mới thực sự là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp? Liệu doanh nghiệp chỉ tồn tại để tạo ra lợi nhuận, hay còn có thể tạo ra một giá trị lớn hơn – đó là giúp con người sống hạnh phúc hơn?
Tôi tin rằng những tổ chức thành công nhất trong tương lai sẽ không chỉ cung cấp sản phẩm hay dịch vụ. Họ sẽ tạo ra cảm xúc tích cực, nuôi dưỡng ý nghĩa sống và góp phần kiến tạo hạnh phúc. Nói cách khác, họ sẽ biết cách Delivering Happiness®.
Sự trỗi dậy của nền kinh tế hạnh phúc
Nếu thế kỷ XX là thời đại của nền kinh tế sản xuất và thế kỷ XXI chứng kiến sự bùng nổ của nền kinh tế trải nghiệm, thì giai đoạn tiếp theo sẽ là nền kinh tế hạnh phúc. Người tiêu dùng ngày nay không còn đơn thuần tìm kiếm một sản phẩm tốt hay một dịch vụ thuận tiện. Họ tìm kiếm những trải nghiệm mang lại cảm giác kết nối, ý nghĩa, sức khỏe tinh thần và sự phát triển cá nhân.
Điều này đặc biệt rõ nét trong ngành du lịch và khách sạn. Du khách không còn chỉ quan tâm đến việc họ sẽ đi đâu. Họ muốn biết chuyến đi sẽ giúp họ cảm nhận điều gì, học được điều gì và thay đổi như thế nào. Họ mong muốn những trải nghiệm chân thực, những cuộc gặp gỡ đáng nhớ và những câu chuyện có thể chạm đến trái tim.
Đó chính là lý do tôi tin rằng Việt Nam đang sở hữu một lợi thế cạnh tranh đặc biệt. Chúng ta có di sản sống động, văn hóa phong phú, con người thân thiện và những câu chuyện đầy cảm hứng. Đây là những giá trị mà công nghệ không thể sao chép và trí tuệ nhân tạo không thể thay thế. Trong tương lai, lợi thế lớn nhất của Việt Nam có thể không nằm ở những gì chúng ta sản xuất, mà nằm ở cách chúng ta khiến mọi người cảm thấy.
Từ kinh doanh du lịch đến kinh doanh hạnh phúc
Khi thành lập Luxury Travel® vào năm 2005, tôi nghĩ mình đang xây dựng một công ty du lịch cao cấp. Tuy nhiên, sau hàng ngàn hành trình và hàng chục nghìn vị khách, tôi nhận ra rằng điều khách hàng nhớ nhất không phải là lịch trình chi tiết hay số lượng điểm tham quan. Điều họ ghi nhớ là cảm xúc.
Đó có thể là nụ cười chân thành của người hướng dẫn viên, một khoảnh khắc hoàng hôn trên vịnh, một câu chuyện văn hóa đầy cảm hứng hay cảm giác được chăm sóc như những vị khách đặc biệt. Những cảm xúc ấy mới thực sự tạo nên giá trị lâu dài.
Từ nhận thức đó, triết lý Delivering Happiness® ra đời và trở thành kim chỉ nam cho toàn bộ hệ sinh thái LuxGroup®. Dù là Luxury Travel®, Heritage Cruises®, Emperor Cruises® hay Amiral Cruises for Presidents®, mục tiêu của chúng tôi luôn nhất quán: mang lại những trải nghiệm có ý nghĩa, để mỗi vị khách rời đi với cảm giác hạnh phúc hơn khi họ đến.
Khi hạnh phúc trở thành mục tiêu, mọi thứ đều thay đổi. Nhân viên không còn được xem như nguồn lực đơn thuần mà là những con người với ước mơ và tiềm năng riêng. Khách hàng không còn là người mua dịch vụ mà trở thành những vị khách đáng trân trọng. Giao dịch được thay thế bằng mối quan hệ và tăng trưởng trở thành hệ quả tự nhiên của những giá trị được tạo ra.
Khoa học đằng sau hạnh phúc
Điều thú vị là hạnh phúc ngày nay không còn chỉ là chủ đề của triết học hay tôn giáo. Những nghiên cứu hiện đại về thần kinh học và tâm lý học tích cực đã chứng minh rằng hạnh phúc có thể được nghiên cứu, đo lường và nuôi dưỡng một cách khoa học.
Một trong những nghiên cứu nổi tiếng nhất là Harvard Study of Adult Development, kéo dài hơn tám thập kỷ. Kết luận quan trọng nhất của nghiên cứu này không phải là tiền bạc, danh vọng hay địa vị xã hội quyết định chất lượng cuộc sống. Yếu tố quan trọng nhất chính là chất lượng của các mối quan hệ.
Những người có các mối quan hệ tích cực thường khỏe mạnh hơn, sống lâu hơn và hạnh phúc hơn. Các nghiên cứu về oxytocin – loại hormone gắn liền với sự tin tưởng và kết nối – cũng cho thấy con người phát triển tốt nhất khi họ cảm thấy được tôn trọng, được quan tâm và thuộc về một cộng đồng.
Đối với các nhà lãnh đạo, đây là một bài học vô cùng quan trọng. Niềm tin không phải là khái niệm mềm yếu. Niềm tin là một tài sản chiến lược. Những tổ chức xây dựng được văn hóa tin tưởng thường có đội ngũ gắn kết hơn, sáng tạo hơn và có khả năng phục vụ khách hàng tốt hơn.
Luxury is Culture®
Ngành du lịch xa xỉ cũng đang trải qua một sự chuyển đổi sâu sắc. Trong quá khứ, xa xỉ thường được gắn với sự đắt đỏ, độc quyền và sở hữu vật chất. Ngày nay, định nghĩa đó đang thay đổi.
Tại LuxGroup®, chúng tôi tin rằng Luxury is Culture®.
Xa xỉ không đơn thuần là sự sang trọng hữu hình. Xa xỉ là thời gian dành cho những điều quan trọng. Xa xỉ là sự chú tâm. Xa xỉ là tính chân thực. Xa xỉ là khả năng kết nối với văn hóa, lịch sử và con người.
Một con tàu không trở nên xa xỉ chỉ vì thiết kế đẹp hay nội thất đắt tiền. Nó trở nên đáng nhớ khi mang đến những câu chuyện, cảm xúc và ký ức không thể sao chép. Một điểm đến không hấp dẫn chỉ vì cảnh quan đẹp. Nó trở nên đặc biệt khi chạm đến trái tim du khách và giúp họ hiểu sâu hơn về nơi họ đang khám phá.
Trong cuộc cạnh tranh toàn cầu, các điểm đến thành công nhất sẽ không phải là những nơi có nhiều công trình nhất, mà là những nơi tạo ra được nhiều cảm xúc nhất.
Lãnh đạo trong thời đại tìm kiếm ý nghĩa
Thế hệ nhân sự mới không chỉ tìm kiếm một công việc với mức lương tốt. Họ muốn công việc mang lại ý nghĩa. Các cộng đồng không chỉ kỳ vọng doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận mà còn mong muốn doanh nghiệp tạo ra tác động tích cực cho xã hội. Các nhà đầu tư cũng ngày càng quan tâm đến những giá trị bền vững bên cạnh hiệu quả tài chính.
Những thay đổi này phản ánh một xu hướng lớn hơn: con người muốn làm việc và đồng hành cùng những tổ chức có mục đích rõ ràng. Trong bối cảnh đó, mục đích không còn là khẩu hiệu truyền thông mà trở thành lợi thế cạnh tranh thực sự.
Mục đích truyền cảm hứng. Văn hóa định hình hành vi. Niềm tin tạo ra sự gắn kết. Và tất cả những yếu tố đó tạo nên tăng trưởng bền vững.
Đó là lý do vì sao tôi luôn tin rằng lợi nhuận rất quan trọng, nhưng lợi nhuận chỉ là kết quả. Con người mới là lý do tồn tại của doanh nghiệp.
Từ thành công đến sự cống hiến
Một trong những bài học sâu sắc nhất từ khoa học hạnh phúc là sự thay đổi trong ưu tiên của con người theo thời gian. Khi còn trẻ, chúng ta thường theo đuổi thành công. Khi trưởng thành hơn, chúng ta bắt đầu tìm kiếm ý nghĩa. Và khi nhìn lại hành trình của mình, chúng ta quan tâm nhiều hơn đến di sản để lại cho thế hệ sau.
Ở tuổi ngoài năm mươi, tôi nhận ra rằng những câu hỏi quan trọng nhất không còn là doanh thu tăng bao nhiêu phần trăm hay doanh nghiệp lớn đến đâu. Điều quan trọng hơn là chúng ta đã giúp được bao nhiêu người sống tốt hơn, hạnh phúc hơn và tự hào hơn về cuộc sống của họ.
Lãnh đạo, ở bản chất sâu xa nhất, là một hành trình phụng sự. Mục đích của lãnh đạo không phải để tích lũy quyền lực mà để giúp người khác phát triển. Mục đích của kinh doanh không chỉ để tạo ra giá trị kinh tế mà còn để tạo ra giá trị con người.
Cơ hội của Việt Nam
Việt Nam đang đứng trước một thời điểm đặc biệt trong lịch sử phát triển. Nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng. Ngành du lịch tiếp tục mở rộng. Các doanh nghiệp Việt ngày càng tự tin bước ra thế giới. Tuy nhiên, cùng với tăng trưởng kinh tế, chúng ta cũng có cơ hội định nghĩa một mô hình thành công mới.
Đó là mô hình cân bằng giữa thịnh vượng và hạnh phúc, giữa tăng trưởng và bền vững, giữa thành tựu và ý nghĩa.
Trong mô hình đó, hạnh phúc không phải là một phần thưởng dành cho số ít người may mắn. Hạnh phúc trở thành một mục tiêu chiến lược cho doanh nghiệp, cộng đồng và xã hội.
Tôi tin rằng tương lai sẽ thuộc về những tổ chức không chỉ tạo ra của cải mà còn tạo ra hạnh phúc. Không chỉ tạo ra doanh thu mà còn tạo ra ý nghĩa. Không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn giúp con người phát triển tốt đẹp hơn.
Có lẽ, trong tương lai không xa, sản phẩm xuất khẩu giá trị nhất của Việt Nam sẽ không phải là một mặt hàng cụ thể. Đó sẽ là những trải nghiệm, những câu chuyện và những cảm xúc tích cực mà chúng ta mang đến cho thế giới.
Và trong một thế giới đầy biến động, hạnh phúc có thể chính là lợi thế cạnh tranh bền vững nhất.
Đó cũng là tinh thần của LuxGroup®: Delivering Happiness® – không chỉ như một triết lý kinh doanh, mà như một cách sống, một cách lãnh đạo và một cách tạo ra giá trị cho tương lai
